دسته‌بندی:   سلاطین علم

کارل فریدریش گاوس، پادشاه ریاضیات (1)

کارل فریدریش گاوس، پادشاه ریاضیات (1)

(قسمت اول)
تکامل تدریجی و توسعه منظم دانش حساب و تقریباً تمام آنچه در ریاضیات قرن ما (قرن 19 میلادی) افکار بدیعی بوده است که به وسیله گاوس داده شد. -لئوپولدکرونکر-

ارشمیدوس ، نیوتن و گاوس هر سه تن در میان ریاضی دانان بزرگ به طبقه خاص و متمایز از دیگران تعلق دارد و طبقه بندی این سه نفر به ترتیب ارزش آنها کار بشر عادی نیست. هر سه نفر ایشان در عین حال دست به عمیق ترین اکتشافات که در ریاضیات محض و چه در ریاضیات عملی زدند.

ارشمیدوس برای اکتشافات ریاضی خویش ارزشی مافوق موارد کاربردی قائل بود ، نیوتن به عکس همه اختراعات ریاضی خویش را در خدمت موارد کاربردی آنها قرار می داد و اصولاً این موارد کاربرد را دلیل و ارزش اصلی آن اکتشافات می‌دانست. حال آنکه گاوس اعلام داشته بود کوشش در راه ریاضی چه به صورت محسوس و یا به صورت کاربردی برای او تفاوتی ندارد. با این حال گاوس کسی است که کارهایش او را به شاهزاده (پادشاه) ریاضیدانان مشهور ساخت.

گرچه گاوس پادشاه همه ریاضیدانان نامیده شده است از پدر و مادری بسیار فقیر در خانه ای بسیار حقیر در شهر برونسویک آلمان در تاریخ ۳۰ آوریل ۱۷۷۷ متولد شد. پدر بزرگ پدری او دهقانی فقیر بود که در سال ۱۷۴۰ در این شهر مستقر گردید و در این شهر با شغل باغبانی زندگی را به سختی می گذراند. دومین پسر پسر به نام گرهارت دیدریش که در سال ۱۷۴۴ متولد شد پدر گاوس بود. پدر گاوس معروف به مردی درستکار بود که راستی و شرافت در رو به درجه وسواس رسیده بود و سخت‌گیری‌های زیادی نسبت به فرزندش داشت به حدی که تلاش بسیاری کرد تا از ظهر و علاقه پسرش به تحصیل جلوگیری کند. گوس در دوران کودکی نسبت به پدر و مادر خویش مظیع بود و احترام ایشان را همواره نگه میداشت و هرگز در دوران زندگی خود پدر خود را مورد انتقاد قرار نداد.

گاوس از جانب مادر خود -دوروته بنز- بیشتر از مورد توجه قرار می گرفت. وی به پسر خود بسیار امید داشت و در انتظار آن بود که کارهای مهمی را انجام دهد. سوالاتی که گاه گاه با تردید بسیار از کسانی که قدرت قضاوت درباره امیدواری اش را داشتند مطرح می کرد نشان می دهد که وی محقق شدن آرزوهای خود را محتمل می دانست. از جمله زمانی که گاوس ۱۹ ساله بود مادرش از یکی از دوستان وی پرسید آیا گاوس قادر به انجام کار مهمی خواهد بود و دوستش جواب داد بزرگترین ریاضیدان تمام اروپا خواهد شد و مادرش از خوشحالی گریست.

از اولین علائم نبوغ ارشمیدوس اطلاعاتی در دسترس نداریم درباره نیوتن نیز نکته‌ای در تاریخ باقی نمانده است. اگرچه این موضوع احتمالاً باورنکردنی به نظر نرسد اما گاوس اول این آثار نبوغ خود را قبل از ۳ سالگی نشان داد. زمانی که پدرش مشغول تنظیم اوراق پرداخت حقوق هفتگی کارگردانش بود بدون اینکه متوجه باشد که گاوس محاسباتش را با دقت دنبال کرد. زمانی که محاسبات طولانی به پایان رسید با حیرت دید که کودک می گوید " پدر محاسبات تو درست نیست و پاسخ برابر است با ...". و زمانی که پدرش تجدید نظری در محاسباتش انجام داد مشاهده کرد که عددی که گاز به دست آورده صحیح است. گاوس بعدها همواره با شوخی و مزاح می گفت که قبل از آن که حرف زدن بیاموزد حساب کردن را آموخته بود.

‏گاوس در ۱۰ سالگی وارد کلاس حساب گردید. در این کلاس هیچ یک از دانش آموزان نام تصاعد را نشنیده بودند و معلم به دانش آموزان مسائل طولانی می‌داد که در حقیقت به دست آوردن مجموع یک دنباله حسابی بود. زمانی که معلم هنوز مسئله خود را تمام آن مطرح نکرده بود گاوس سرکلاس بیان کرد که من جواب را پیدا کردم. آنگاه مدت یک ساعت در حالی که دوستانش با مسئله ذکر شده در کلنجار بودند گاوس دست به سینه در جای خود نشسته بود و هنگامی که معلم پاسخ تمام شاگردان را جمع کرد با حیرت مشاهده کرد گاوس تنها یک عدد نوشته و آن نتیجه صحیح مسئله می باشد. گاوس در اواخر دوران زندگی همواره این داستان را تعریف می‌کرد.

طبیعتا اگر کسی قواعد دنباله های حسابی و بداند حل چنین مسائلی اصلاً کار سختی نیست بلکه بسیار آسان است اما تا آن هنگام هیچ کس به گاوس روش حل اینگونه مسائل را آموزش نداده بود و باید اعتراف کرد که برای کودک ۱۰ ساله یافتن راه حل همچین سوالی و در یک لحظه کار خارق العاده ای است. این موضوع اولین مرحله از جاویدان شدن نام گاوس بود. معلمش چنان متحیر شده بود که روش خود را به کلی تغییر داد و حداقل برای وی معلمی واقعی گردید. بلافاصله برایش بهترین کتاب حسابی را که سراغ داشت خرید و کودک در کوتاه ترین مدت تمام آن را به خوبی آموخت و معلمش بیان کرد " این کودک خیلی از من قوی تر است و من دیگر چیزی ندارم که به او یاد بدهم."

گاوس هنوز بیش از ۱۲ سال نداشت که به هندسه اقلیدسی با چشم شک نگاه میکرد. در ۱۶ سالگی اولین جرقه ها درباره ایجاد هندسه های غیر از هندسه اقلیدسی در وی به وجود آمد.

غیر از اینکه برای اولین بار به درک صحیحی از آنچه به آن استدلال ریاضی می‌گوییم به دست آورد دارای قدرتی در ایجاد و ابداع مسائل جدید ریاضی بود که از لحاظ ارزش هیچگاه نظیر و همتایی پیدا نکرد. مجموعه این دو خصلت سبب گشت که وی در تمام تاریخ ریاضیات بدون روی بماند. گاوس در ۱۵ سالگی به کالج رفت و در سال ۱۷۹۵ و در سن ۱۸ سالگی کار را ترک کرد تا وارد دانشگاه گوتینگن شود.

پایان قسمت اول

قسمت دوم زندگینامه کارل فریدریش گاوس را در اینجا بخوانید.

قسمت سوم زندگینامه کارل فریدریش گاوس را در اینجا بخوانید.

دیگر مقالات سایت
کارل فریدریش گاوس، پادشاه ریاضیات (3)

کارل فریدریش گاوس، پادشاه ریاضیات (3)

(قسمت سوم)
اگر دیگران نیز درباره حقایق ریاضی با همان عمر و با همان پوشش مداومی که نداشته ام می اندیشیدند قطعاً به همان نتایجی که من رسیده ام می‌رسیدند. -گاوس-...

در برابر فرزندتان با ثبات عمل کنيد.

در برابر فرزندتان با ثبات عمل کنيد.

ثبات داشتن در رابطه با کودک يکي از اصول مهم فرزندداري است معهذا ممکن است در پيروي از آن در موقعيت هاي روزانه با مشکل مواجه شويد.

حکایت موش است و قالب پنیر

حکایت موش است و قالب پنیر

این مثل داستانی دارد؛ می‌گویند روزی از روز‌ها دو موش تکه‌ای پنیر پیدا کردند. خواستند آن را به دو قسمت مساوی تقسیم کنند؛ ولی نتوانستند. یکی از آن‌ها...