راهب اتریشی، پدر علم ژنتیک، گرگور مندل
راهب اتریشی، پدر علم ژنتیک، گرگور مندل

سلاطین علم

گرگور مندل راهب اتریشی بود که از طریق آزمایشات در باغچه خود اصول اساسی وراثت را کشف کرد. مشاهدات مندل به پایه و اساس ژنتیک مدرن و مطالعه وراثت تبدیل شد و او به طور گسترده پیشگام در زمینه ژنتیک محسوب می شود. گرگور مندل معروف به "پدر ژنتیک مدرن" در سال 1822 در اتریش متولد شد. مندل راهب، وراثت را از طریق آزمایشات در باغ صومعه خود کشف کرد. آزمایشات وی نشان داد كه وراثت برخی از صفات خاص در گیاهان نخود فرنگی از الگوهای خاص پیروی می كند، متعاقباً به پایه و اساس ژنتیك مدرن تبدیل شده و منجر به مطالعه وراثت می شود.

اوایل زندگی

گریگور یوهان مندل در 22 ژوئیه 1822 در یاهو مندل متولد شد. او دوران جوانی خود تا سن 11 سالگی را در آن مناطق روستایی گذراند، وقتی یک مدرس مدرسه محلی که از توانایی وی برای یادگیری تحت تأثیر قرار گرفت، توصیه کرد که برای ادامه تحصیل به مدرسه متوسطه در تروپائو فرستاده شود. این اقدام یک فشار اقتصادی برای خانواده وی و همچنین تجربه ای دشوار برای مندل بود، اما او در تحصیلات خود سرآمد بود و در سال 1840 با افتخارات از مدرسه فارغ التحصیل شد.

پس از فارغ التحصیلی، مندل در یک برنامه دو ساله در موسسه فلسفی دانشگاه اولمتز ثبت نام کرد. در آنجا او مجدداً خود را از نظر دانشگاهی، به ویژه در زمینه های فیزیک و ریاضیات، متمایز کرد و در اوقات فراغت خود به تدریس مشغول شد تا به پایان برسد. علی رغم رنج‌های عمیق افسردگی که بیش از یک بار باعث شد وی به طور موقت تحصیلات خود را ترک کند، مندل در سال 1843 از این برنامه فارغ التحصیل شد.

در همان سال، بر خلاف میل پدرش، که انتظار داشت او مزرعه خانوادگی را به دست بگیرد، مندل شروع به تحصیلات مرتبط با راهب شدن کرد. وی به سفارش آگوستینین به صومعه سنت توماس در برنو پیوست و نام گرگور به او اعطا شد. در آن زمان صومعه یک مرکز فرهنگی برای منطقه بود و مندل بلافاصله در معرض تحقیقات و تدریس اعضای خود قرار گرفت و همچنین به کتابخانه و امکانات آزمایشگاهی گسترده این صومعه دسترسی پیدا کرد.

در سال 1849، هنگامی که کار خود در جامعه در برنو او را تا حد بیماری خسته کرد، مندل برای پر کردن یک مقام تدریس موقت در زنائیم اعزام شد. با این حال، وی سال بعد در امتحان صدور گواهینامه تدریس ناکام ماند و در سال 1851، وی با هزینه صومعه به دانشگاه وین اعزام شد تا تحصیلات خود را در علوم ادامه دهد. مندل در حالی که در آنجا بود، ریاضیات و فیزیک را زير نظر کریستین داپلر تحصیل كرد. او گیاهشناسی را نزد فرانتس اونگر ، که در مطالعات خود استفاده از میکروسکوپ را آغاز کرده بود و طرفدار نسخه قبل از داروینی نظریه تکاملی بود ، مورد مطالعه قرار داد.

در سال 1853، پس از اتمام تحصیلات خود در دانشگاه وین، مندل به صومعه در برنو بازگشت و در یک مدرسه راهنمایی به مقام معلمی اعطا شد، جایی که بیش از یک دهه در آنجا ماند. در این زمان بود که او آزمایشاتی را که او برای ان بیشتر شناخته شده است، آغاز کرد.

آزمایش ها و نظریه ها

گرگور مندل بیشتر به خاطر کار با گیاهان نخود فرنگی در باغ‌های ابی مشهور است. وی حدود هفت سال در بخش آزمایشی باغ ابی که توسط راهبان قبلی آغاز شده بود، در کاشت و پرورش گیاهان نخود فرنگی صرف کرد. از طریق ثبت دقیق، آزمایش های مندل با گیاهان نخودفرنگی پایه ای برای ژنتیک مدرن شد.

مندل به دلایل زیادی گیاهان نخود را به عنوان گیاه آزمایشی خود انتخاب کرد. گیاهان نخود فرنگی به مراقبت كمكي نیاز دارند و به سرعت رشد می کنند. آن‌ها همچنین دارای هر دو بخش تولید مثل نر و ماده هستند.

اولین آزمایش‌های مندل بر یک ویژگی در یک زمان و جمع آوری داده ها در مورد تغییرات موجود برای چندین نسل متمرکز شده است. این آزمایشات منوهیبرید نامیده می شدند. او در مجموع هفت ویژگی را مورد مطالعه قرار داد. یافته های او نشان داد که برخی از تغییرات وجود دارد که بیشتر از سایر تغییرات احتمال بروز دارند. هنگامی که او نخود خالص از تغییرات مختلف را پرورش داد، دریافت که در نسل بعدی گیاهان نخود فرنگی یکی از تغییرات ناپدید شده است. هنگامی که آن نسل به گرده افشانی می پردازد، نسل بعدی نسبت 3 به 1 تغییرات را نشان داد. او یکی را که به نظر می رسید از نسل اول رشته مفقود شده است "مغلوب" و دیگری "غالب" خواند، زیرا به نظر می رسید ویژگی دیگر را پنهان می کند.

این مشاهدات مندل را به قانون تفکیک سوق داد. وی پیشنهاد کرد که هر مشخصه توسط دو آلل کنترل شود، یکی از آنها از گیاه "مادر" و دیگری از گیاه "پدر". فرزندان تغییراتی را که توسط تسلط آلل‌ها رمزگذاری شده است نشان می دهند. اگر در حال حاضر آلل غالب وجود نداشته باشد، پس فرزندان ویژگی آلل مغلوب را نشان می دهد. این آلل ها هنگام کود دهی به طور تصادفی از بین می روند.

پیوند به تکامل

کارهای مندل تا دهه 1900، مدتها پس از مرگ وی، واقعاً مورد استقبال قرار نگرفت. مندل ناآگاهانه نظریه تکامل مکانیسمی را برای رد صفات هنگام انتخاب طبیعی فراهم کرده بود. به عنوان یک مرد با اعتقاد شدید مذهبی، مندل در طول زندگی خود اعتقادی به تکامل نداشت. با این حال، کار او به همراه کارهای چارلز داروین برای ترکیب سنتز مدرن تئوری تکامل اضافه شده است. بخش عمده ای از کارهای اولیه مندل در ژنتیک، زمینه را برای دانشمندان مدرن که در زمینه ریزگردها کار می کنند، هموار کرده است.

گرگور مندل در 6 ژانویه 1884 در سن 61 سالگی درگذشت. وی در آرامگاه دفن شد و مراسم خاکسپاری وی به خوبی برگزار شد. با این حال  کار او هنوز تا حد زیادی ناشناخته بود.

مدتی نگذشت که تحقیقات مندل به کار چندین متخصص ژنتیک، گیاه شناس و بیولوژیست که در زمینه وراثت تحقیق می کردند کمک کرد و از اهمیت آن بیشتر قدردانی شد و مطالعات وی به عنوان قوانین مندل نام گرفت. هوگو دو وریس، کارل کورنس و اریش فون تسکرماک-سیسنگ هر کدام از آزمایشات و نتایج مندل را به طور مستقل در سال 1900 کپی کردند. با ادامه تئوری ژنتیک اهمیت کار مندل سقوط کرد، اما تحقیقات و نظریه های وی برای هر درک از این زمینه اساسی تلقی می شود و به این ترتیب او را "پدر ژنتیک مدرن" می دانند.

man of Science, Man of God

Johann Gregor Mendel

به قلم نهال بالین پرست

دیگر مقالات سایت
المپیاد نجوم و اختر فیزیک

المپیاد نجوم و اختر فیزیک

المپیاد نجوم و اختر فیزیک چیست؟

اَختَرشناسی، ستاره‌شناسی یا نجوم به دانشِ بررسی موقعیت، تغییرات، حرکت و ویژگی‌های فیزیکی...

آشنایی با گیاه شناسی

آشنایی با گیاه شناسی

گیاه شناسی یکی از قدیمی ترین علوم طبیعی جهان است. در ابتدا گیاه شناسی شامل کلیه ارگانیسم های گیاهی مانند جلبک ، گلسنگ ، سرخس ، قارچ ، خزه همراه با گیاهان واقعی بود. بعد...

موانع مسئولیت پذیری

موانع مسئولیت پذیری

شاید شما هم موافق باشید که صحبت کردن در مورد پذیرش مسئولیت در زندگی، کار ساده‌ای است. اما یک سری موانعی بر سر این راه وجود دارد که بهتر است آن‌ها را تشخیص دهی...