کلاس تخصصی المپیاد زیست شناسی، کمپبل تابستان 99 لینک خبرها
دسته‌بندی:   مشاوره

شک در امتحانات

شک در امتحانات

  اخیرا با یکی از دوستان که برای مشاوره و آنالیز تستهای اشتباه زده مراجعه کرده بود جلسه ای داشتم، و با توجه به نوع سوالهای اشتباه زده و سوالهای پاسخ داده نشده، لازم شد که در خصوص یک نوع مهارت حافظه به اسم Priming صحبت کنیم.

🔸تکنیکی که معمولا بین ۵ تا ۱۰ تست را میتوان به کمکش پاسخ داد و در واقع شاید تنها مورد شک بین گزینه ها باشد که پاسخ دادن به آن اشکال نداشته باشد و معمولا منجر به پاسخ صحیح می شود و بجز این مورد، در تمام موارد دیگر که شک بین گزینه ها وجود دارد، باید پاسخنامه را خالی گذاشت؛ و آن وقتی است که بعد از خواندن سوال، ابتدا  و بلافاصله و بی واسطه، پاسخ سوال تداعی می شود و بعد از مدتی شک به آن ایجاد می شود؛ (Priming Memory)

🔸 این بسیار متفاوت تر از وقتی است که بعد از خواندن سوال،  ابتدا تردید و شک ایجاد می شود و بعد از تقلای ذهنی،پاسخی انتخاب می شود؛ حالتی که معمولا منجر به انتخاب گزینه اشتباه می شود.(خطای Recent Memory)

🔸دکتر روح الله صدیق

عضو هیئت علمی روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران

🍀 «چگونه از پدیده Priming در تست زنی در امتحانات چهارگزینه ای کمک بگیریم: (تفاوت دو شک در گزینه ها)»

✅ پدیده Priming به این معناست که مواجه با یک محرک می‌تواند در پاسخ به محرک‌های بعدی موثرباشد؛ و این تأثیر خارج از حیطه آگاهی یا اراده فرد است؛ مثلاً کلمه پرستار خیلی سریع‌تر به دنبال کلمه دکتر به ذهن می‌رسد تا به دنبال کلمه‌ای مثل نان؛ و معمولاً وقتی دو محرک در یک مودلایته یکسان هستند، این پدیده بهتر رخ می‌دهد مثل دو محرک بینایی یا نوشتاری؛ و یا وقتی ارتباط معنایی باهم دارند مثل دکتر و پرستار که ذکر شد. درواقع نوعی از priming که معمولاً در امتحانات ما زیاد دیده می‌شود نوع بینایی و معنایی است، یعنی دو محرک معمولاً از یک کاتگوری معنایی هستند و لذا باهم به یاد می‌آیند که به خاطر فعال شدن گسترده شبکه عصبی associative networks است.

✅ در اینجا لازم است یادآوری شود که priming پدیده‌ای متعلق به حافظه Implicit یا همان حافظه اجرایی است که شکل‌دهی پدیده‌هایی چون شرطی شدن‌ها و عادات را بر عهده دارد و لذا کاملاً متفاوت از حافظه Semantic یا معنایی است که معمولاً در حفظ مطالب کتاب نقش دارد، لذا مثل این می‌ماند که شما با دیدن یک سؤال، آب دهانتان راه می‌افتد و درنتیجه حدس می‌زنید که جواب احتمالاً لواشک است تا مثلاً پفک. این حافظه قدرت فوق‌العاده‌ای دارد و حاصل مواجهه مکرر محرک‌ها باهم هست و لذا با وجودیکه خارج از حیطه اراده و آگاهی است ولی بسیار دقیق و کارآمد است مثل تفاوت رانندگی یک فرد ناشی که با کمک حافظه Semantic در حال رانندگی است با رانندگی فرد حرفه‌ای که با حافظه Implicit رانندگی می‌کند؛ او بدون آنکه بداند، دنده عوض می‌کند و ترمز می‌کند و باوجوداین عدم آگاهیِ ظاهری در مقایسه با هوشیاری کامل راننده ناشی، تصادفات بسیار کمتری را تجربه خواهد کرد.

✅ در تست زنی در امتحانها، این حافظه و پدیده priming  کاربرد بسیار مهمی دارد و ممکن است تا بیش از 10 سؤال را بتوان با آن و به‌خوبی و دقت پاسخ داد؛ شخصاً در امتحان بورد که با رتبه یک به پایان رسید، 11 سؤال را با این حافظه زدم که هر 11 سؤال صحیح بود؛ اما نکته بسیار مهمی وجود دارد و آن اینکه اگر جواب سؤالی که با این حافظه می‌زنید و عملاً شاید آگاهانه ندانید که چرا آن را انتخاب کرده‌اید را بخواهید با حافظه Semantic تائید و اعتباربخشی کنید، حتماً گزینه را پاک‌کرده و پاسخ دیگری را انتخاب خواهید کرد، به‌عبارت‌دیگر مثل این است که راننده ماهری بخواهد با آگاهی و با توجه به دور موتور، دنده را عوض کند که باعث خواهد شد که مهارتش به‌شدت کاهش پیدا کند و حتی مکرر دنده‌ها را به‌اشتباه جا کند. پس باید حتماً به خود این حافظه اعتماد کنید و نخواهید آن را با حافظه دیگر بسنجید. این حافظه در بسیاری موارد، حاصل تجربه بسیار بیشتر و تکرار شده تر است تا حافظه معنایی. قسمت مهمی از دوران تحصیل رشته پزشکی، تلاش برای ساختن این حافظه اجرایی است وگرنه شاید بتوان داده‌های معنایی آن را در دو تا سه سال حفظ کرد.

 ✅ اما نکته مهم دیگر این است که در تجربه و پاسخ سؤال با کمک این حافظه، «پاسخ»،  قبل از شک به ذهن متبادر می‌شود، یعنی با خواندن سؤال، معمولاً بلافاصله (روی این «بلافاصله» تأکید می‌کنم) گزینه‌ای به ذهن متبادر می‌شود و بعد که فرد می‌خواهد بداند چرا این گزینه را انتخاب کرده دچار شک می‌شود، چراکه می‌خواهد با حافظه معنایی علت را بیابد ولی این در حالی است که عملکرد حافظه Implicit خارج از حیطه آگاهی است.

✅ این فرق می‌کند با مواردی که با خواندن سؤال، باید هر 4 گزینه را نگاه کرد و بعد دچار شک بین چند گزینه شد و درنهایت گزینه‌ای را انتخاب کرد، این مورد همیشه منجر به انتخاب پاسخ غلط می‌شود، چراکه این کارکرد حافظه Semantic است و به این معناست که  اطلاعات شما در خصوص این سؤال، یا ناقص است یا اصلا وجود ندارد و یا فراموش شده است.

✅ اینکه شما در امتحانات، با زدن همه سوا لاتی که شک دارید، درنهایت می‌بینید بعضی از آن‌ها درست بوده و اکثراً اشتباه، به خاطر کارکرد متفاوت این دو حافظه در این شرایط است که معمولاً توسط دانشجویان یکی در نظر گرفته می‌شود؛ و به علت این عدم خودآگاهی، ممکن است، موفقیت خودشان را به شانس بسپارند.  

امیدوارم توانسته باشم  تفاوت این دو حافظه را تا حدی بیان کنم و به تمیز این دو نوع شک که یکی تقریبا همیشه صحیح است و دیگری تقریبا همیشه اشتباه، کمک کرده باشم. و البته به یاد داشته باشید که کمک گرفتن از این پدیده priming مشروط به این است که مطالب را در کمتر از 7 روز قبل از امتحان مرور کرده باشید.

پیشنهاد می کنیم مقاله 19 نکته در باب زمان امتحان و پیشتر از آن! را نیز مطالعه بفرمایید.

دیگر مقالات سایت
راهب اتریشی، پدر علم ژنتیک، گرگور مندل

راهب اتریشی، پدر علم ژنتیک، گرگور مندل

گرگور مندل راهب اتریشی بود که از طریق آزمایشات در باغچه خود اصول اساسی وراثت را کشف کرد. مشاهدات مندل به پایه و اساس ژنتیک مدرن و مطالعه وراثت تبدیل شد و او به طور گستر...

آشنایی با اکولوژی

آشنایی با اکولوژی

اکولوژی شاخه ای از علوم و شامل علوم انسانی ، جمعیت ، اجتماع ، اکوسیستم و زیست کره است.  مطالعه ارگانیسم‌ها، محیط و نحوه تعامل موجودات با یکدیگر و با محیط است....

جیمز دی واتسون، نوبلیست 4.1 میلیون دلاری!

جیمز دی واتسون، نوبلیست 4.1 میلیون دلاری!

جیمز دی واتسون متولد 6 آوریل 1928، در شیکاگو، ایلینویز، به کشف ساختار دو مارپیچ DNA به همراه فرانسیس کریک پرداخت. واتسون جایزه نوبل 1962 را دریافت کرد و در زمینه تحقیقا...