آشنایی با سیستماتیک
آشنایی با سیستماتیک

زیست شناسی

سیستماتیک چیست؟

اگر می خواهید اتاق خواب خود را به کسی توصیف کنید، احتمالاً تک تک موارد را توصیف نمی کنید. که برای همیشه به طول خواهد انجامید. درعوض، احتمالاً همه این موارد را با دسته بندی وسایل به دسته‌هایی مانند کتاب، اسباب بازی، لباس، تصاویر و غیره ساده می کنید. تصور می‌کنید بدون استفاده از دسته‌هایی مانند اتومبیل، مردم، ساختمان‌ها و جاده‌ها سعی در توصیف یک شهر دارید.

حالا سعی کنید دانشمندی را تصور کنید که راهی برای جمع کردن همه موجودات زنده روی کره زمین ندارد! این چیزی است که سیستماتیک برای آن ساخته شده است. در زیست شناسی، سیستماتیک مطالعه و طبقه بندی موجودات زنده است. به عبارت دیگر، سیستماتیک گروه‌بندی ارگانیسم‌ها بر اساس مجموعه‌ای از قوانین می‌باشد. اما این در واقع به چه معنی است و این روند از کجا به وجود آمده است؟

طبقه بندی به این ترتیب است که زیست‌شناسان جانداران مختلفی را به گونه‌ها یا دسته‌های بیولوژیکی طبقه بندی می‌کنند. از طریق این سیستم، گونه‌های مختلف به صورت سلسله مراتبی به گروه بندی‌های به طور فزاینده‌ای خاص طبقه بندی می‌شوند. طبقه‌بندی زیست شناختی شامل طبقه بندی‌، نام‌گذاری و گروه‌بندی موجودات زنده است.

چارلز داروین هنگام بازدید از جزایر گالاپاگوس، یک مجمع الجزایر بسیار منزوی (خوشه‌ای از جزایر) مکانی که بسیاری از حیوانات غیرمعمول به آن خانه می‌گویند، مشاهده کرد که انواع مختلفی از پرنده‌ها در این جزایر وجود دارد که اگرچه از بسیاری جهات مشابه هستند؛ اما شکل آن ها متفاوت است، منقارها و در نتیجه نوع غذایی که می توانند بخورند. به عبارت دیگر، هر نوع پرنده دارای شکلی منقار است که آن را به یک نوع خاص تبدیل کرده است. چارلز رابرت داروین (Charles Robert Darwin) (زاده ۱۲ فوریه ۱۸۰۹ انگلستان – درگذشته ۱۹ آوریل ۱۸۸۲، انگلستان) زیست‌شناس و زمین‌شناس انگلیسی بود که بیش از هر چیز برای یافته‌هایش در زمینه علم فرگشت شناخته می‌شود. او این ایده را مطرح کرد که تمام گونه‌ها دارای نسبی مشترک هستند؛ این نظریه امروزه توسط دانشمندان پذیرفته شده‌است و یکی از مفاهیم بنیادی دانش به شمار می‌آید. داروین نظریه خود مبنی بر اینکه این تبارزایش فرگشت نتیجه پروسه‌ای به نام انتخاب طبیعی بوده‌است که در آن، تلاش برای بقا تاثیر مشابه‌ای بر روی اصلاح‌نژاد انتخابی در زادگیری گزینشی دارد را نخستین‌بار در مقاله‌ای مشترک با آلفرد راسل والاس مطرح نمود. از داروین به عنوان یکی از مهم‌ترین انسان‌های تاریخ بشر یاد می‌شود.

داروین فکر کرد عجیب است که در این جزایر کوچک منزوی بسیار متفاوت انواع مختلفی از پرنده‌ها وجود دارد؛ در نتیجه شاید این پرندگان کمی متفاوت از یک جد مشترک سرچشمه گرفته‌اند. سپس فرزندان، با گذشت زمان، برای بهره برداری از سوله‌های مختلف غذایی متنوع شدند و رقابت مستقیم بین پرندگان را کاهش دادند. این مشاهدات یکی از شواهد و مدارکی است که داروین برای توضیح نظریه خود در مورد چگونگی تکامل یا تغییر موجودات زنده استفاده می کند؛ انتخاب طبیعی.

برای این که زیست‌شناسان بتوانند دانش خود را در مورد اشکال مختلف زندگی درک و ارتباط برقرار کنند، باید ارگانیسم‌ها به زبانی نام گذاری شوند که دانشمندان از سراسر جهان می‌توانند آن را درک کنند. در اوایل اکتشاف علمی، زبانی که دانشمندان مشترک داشتند لاتین بود؛ بنابراین نام‌های علمی دارای قالب لاتین هستند.

کارل لینایوس (1707-1778) یک جانور شناس و گیاه شناس سوئدی بود که در علم جدید به عنوان "پدر طبقه بندی" شناخته می‌شود. او اولین کسی بود که به طور مداوم از سیستم طبقه‌بندی برای طبقه بندی ارگانیسم‌ها بر اساس ویژگی‌های مشترک استفاده کرد. روش دقیق او که هم ساده بود و هم تکرار پذیر بود، اعتباری علمی به حوزه طبقه بندی داد.

کارل لینایوس یک سیستم نام گذاری دو بخشی به نام نامگذاری دو جمله ای را معرفی کرد. به هر گونه کشف شده یک نام عمومی و یک نام گونه اختصاص داده می‌شود. نام علمی انسان‌های مدرن Homo sapiens است که Homo نام عمومی و sapiens نام خاص یا گونه آن است. کارل فون لینه (به فرانسوی: Carl von Linné) (به سوئدی: Carl Nilsson Linnæus)‏ (زادهٔ ۲۳ مهٔ ۱۷۰۷ – درگذشتهٔ ۱۰ ژانویهٔ ۱۷۷۸) گیاه‌شناس و پزشک سوئدی و پایه‌گذار نظام امروزیِ طبقه‌بندی گیاهان و جانوران بود. کارل لینائوس، دانشمند گیاه‌شناس، در حدود دو و نیم قرن پیش شروع به مطالعه علمی گیاهان کرد.

 

اهمیت سیستماتیک

سیستماتیک با فراهم کردن وسیله‌ای برای توصیف ارگانیسم‌هایی که ما مطالعه می‌کنیم در زیست شناسی نقش اساسی دارد. از طریق تولید طبقه بندی‌هایی که روابط تکاملی را منعکس می‌کنند، پیش‌بینی‌ها و فرضیه‌های قابل آزمایش نیز امکان پذیر است.

  
مقاله‌ی قبلی »
« مقاله‌ی بعدی
دیگر مقالات سایت
دوران کودکی و ضربات روحی 2

دوران کودکی و ضربات روحی 2

نتایج مطالعه جدید نشان می‌دهد آسیب و ضربه روحی دوره کودکی می تواند ریسک ابتلا به مشکلات معده را در سنین بالاتر افزایش دهد.

آشنایی با سلول

آشنایی با سلول

سلول (از کلمه لاتین cella ، به معنی "اتاق کوچک") واحد اساسی ساختاری، عملکردی و بیولوژیکی همه موجودات شناخته شده است. سلول کوچکترین واحد زندگی است. سلولها اغلب "بلوک‌های ساختمانی زندگی" نامیده می‌شوند.

هر روز چه تعداد حیوان به دنیا می‌آیند؟

هر روز چه تعداد حیوان به دنیا می‌آیند؟

کک‌ها، پستانداران، خزندگان، چرندگان و پرندگان؛ همه و همه تولید مثل می‌کنند، شاید عاشق نشوند، اما تولیدمثل می‌کنند؛ بنابراین آیا می‌توان برآورد کرد که چه تعداد حیوان روزانه به دنیا می‌‎آیند؟