آشنایی با گیاه شناسی
آشنایی با گیاه شناسی

زیست شناسی

گیاه شناسی یکی از قدیمی ترین علوم طبیعی جهان است. در ابتدا گیاه شناسی شامل کلیه ارگانیسم های گیاهی مانند جلبک ، گلسنگ ، سرخس ، قارچ ، خزه همراه با گیاهان واقعی بود. بعداً مشاهده شد که باکتری ها ، جلبک ها و قارچ ها متعلق به یک فرمانروی متفاوت هستند.

گیاهان منبع اصلی زندگی روی زمین هستند. آن ها مواد غذایی، اکسیژن و انواع مواد اولیه را برای اهداف مختلف صنعتی و خانگی به ما ارائه می دهند. به همین دلیل است که انسان از زمان بسیار قدیم همیشه به گیاهان علاقه داشته است.

تاریخچه:

محقق یونانی تئوفراستوس یکی از گیاه شناسان اولیه جهان بود. وی همچنین به دلیل نوشته های مهم خود در مورد گیاهان ، به عنوان "پدر گیاه شناسی" شناخته شده است. یکی از کتاب های وی با عنوان "تحقیق در مورد گیاهان" گیاهان را بر اساس محدوده های جغرافیایی ، اندازه ها ، کاربردها و الگوهای رشد طبقه بندی کرد. ثئوفراستوس (Theophrastos) در شهر اِرِسوس (Eresos) در جزیرهٔ لسبوس (Lesbos) متولد شد و در آتن نخست شاگرد افلاطون و سپس ارسطو بود. به علت نفوذ سخن و شیرینی گفتارش، ارسطو به وی لقب تئوفراستوس یعنی «سخنگوی خدایی» داد، در حالی که نام اصلی وی تورماتوس (Turmatos) بوده‌است. وی بنیانگذار دانش گیاه‌شناسی و مؤلف «تاریخ طبیعی گیاهان» در ده کتاب است. کتاب ششم از هشت کتاب او (دربارهٔ اصل گیاهان) در دست است.

اختراع میکروسکوپ مرکب توسط رابرت هوک در سال 1665 نشانه پیشرفت دانش علمی در زمینه گیاه شناسی بود و به مطالعه آناتومی و فیزیولوژی گیاهان کمک کرد. کشف کلروفیل به درک روند فتوسنتز کمک کرد. گریگور مندل از طریق آزمایشات خود بر روی گیاهان نخود ، وراثت ژنتیکی گیاهان را مورد مطالعه قرار داد. رابرت هوک (Robert Hooke) (زادهٔ ۱۸ ژوئن ۱۶۳۵ – مرگ ۳ مارس ۱۷۰۳) عضو انجمن سلطنتی، یکی از فلاسفهٔ علوم طبیعی، معمار و دانشمند علوم معقول و منقول انگلیسی است که نقش مهمی را در انقلاب علمی در هر دو زمینهٔ تجربی و تئوری ایفا کرد. هوک به وسیلهٔ میکروسکوپ ساختهٔ خود موفق به شناخت واحد بنیادی ارگانسیم زنده شد و آن را سلول نامید. در سال ۱۶۶۵ در اثری با نام «میکرو گرافیا» به توصیف یافته‌های خود پرداخت که یکی از شاهکارهای علمی قرن ۱۷ میلادی محسوب می‌شود. در سال ۱۶۶۵، هوک کتاب «میکروگرافیا» را که مشاهدات میکروسکوپی و تلسکوپی و برخی کارهای او در زمینه زیست‌شناسی را در بر می‌گرفت، منتشر کرد. هوک از اصطلاح سلول برای توصیف جانداران بیولوژیکی استفاده کرد. در واقع میکروسکوپ دست‌سازی که از چرم و طلا ساخته شده بود و هوک از آن برای مشاهدات منتشر شده در کتاب میکروگرافیا استفاده می‌کرد، توسط کریستوفر وایت در لندن ساخته شده بود و هم اکون در «موزهٔ ملی سلامتی و طب» در واشنگتن در معرض دید عموم قرار گرفته‌است.

دانشمندان با پیشرفت بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک قادر به درک بهتر ساختار گیاه هستند و روشهای بهتری برای بهبود عملکرد و سلامت محصولات زراعی ترسیم کرده اند.

رشته‌ی گیاه شناسی به تعدادی شاخه تقسیم می شود:

آسیب شناسی گیاه

مطالعه ارگانیسم ها و شرایط محیطی است که وظیفه بررسی عامل ایجاد بیماری در گیاهان ، مکانیسم هایی که توسط آن بیماری ایجاد می شود و روش های کنترل بیماری های گیاهان را دارد.

اکولوژی گیاهان

بوم شناسی گیاهان چگونگی توزیع گیاهان، عوامل محیطی موثر بر گیاهان و تعامل گیاهان و موجودات دیگر را بررسی می کند.

باستان شناسی

شاخه ای از گیاه شناسی است که دانشمندان در آن تحقیق می کنند که در گذشته گیاهان مورد استفاده مردم چگونه بوده اند. شناخت یک گیاه همچنین به درک اهمیت دارویی یک گیاه در گذشته کمک می کند.

گیاه شناسی پزشکی قانونی

گیاه شناسی پزشکی قانونی استفاده از گیاهان و بخش هایی از گیاهان مانند گرده ها ، دانه ها ، برگ ها و غیره برای بررسی پرونده های کیفری یا غیرقانونی ، سؤالات مربوط به اختلافات قانونی ، برای کشف علت مرگ یا محل حادثه است.

اهمیت گیاه شناسی:

گیاهان بخشی جدایی ناپذیر از زندگی بشر هستند. آن ها در جنبه های مختلف زندگی روزمره  مورد استفاده قرار می گیرند. گیاه شناسی ویژگی ها و کاربردهای این گیاهان را مورد مطالعه قرار می دهد و از این رو بسیار مهم است.

اهمیت گیاه شناسی را می توان با نکات زیر درک کرد:

گیاه شناسی با مطالعه انواع گیاهان ، کاربردها و خصوصیات آن ها برای تأثیرگذاری در زمینه های علمی ، پزشکی و آرایشی سروکار دارد. گیاه شناسی کلید توسعه سوخت های زیستی مانند زیست توده و گاز متان است که به عنوان گزینه های دیگر برای سوخت های فسیلی مورد استفاده قرار می گیرند. گیاه شناسی در زمینه بهره وری اقتصادی از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا در مطالعه محصولات زراعی و تکنیک های ایده آل برای رشد نقش دارد که به کشاورزان در افزایش محصول کمک می کند. مطالعه گیاهان در حفاظت از محیط زیست نیز حائز اهمیت است. گیاه شناسان انواع مختلفی از گیاهان موجود در زمین را بررسی می کنند و می توانند وقتی جمعیت گیاهان شروع به کاهش می کنند متوجه شوند.

  
مقاله‌ی قبلی »
« مقاله‌ی بعدی
دیگر مقالات سایت
در باب ادبیات

در باب ادبیات

به قلم علیرضا سخائی‌راد، رتبه یک کنکور ریاضی 98
با بازکردن هردفترچه آزمون آزمایشی یا کنکور، در اولین گام به درس ادبیات و سوال لغت برخورد می­کنیم. درس ادبیات به دو دلیل مهم­ ترین درس عمومی شماست که توان­ مندی شما در این درس بر عملکرد شما در باقی دروس عمومی نیز تاثیر خواهد گذاشت. دلیل اول ضریب چهار این درس می­باشد که بالاترین ضریب در میان دروس عمومی­ است. دلیل دوم هم شروع شدن دفترچه با سوالات این درس است. چرا که عملکرد شما در این درس در یک آزمون به ­شدت بر روحیه شما در باقی دروس نیز موثر خواهد بود.

آشنایی با سیستماتیک

آشنایی با سیستماتیک

سیستماتیک چیست؟

اگر می خواهید اتاق خواب خود را به کسی توصیف کنید، احتمالاً تک تک موارد را توصیف نمی کنید. که برای همیشه به طول خواهد انجامید. درعوض، احتمالاً همه این موارد را با دسته بندی وسایل به دسته‌هایی مانند کتاب، اسباب بازی، لباس، تصاویر و غیره ساده می کنید. تصور می‌کنید بدون استفاده از دسته‌هایی مانند اتومبیل، مردم، ساختمان‌ها و جاده‌ها سعی در توصیف یک شهر دارید.

شک در امتحانات

شک در امتحانات جدید

  اخیرا با یکی از دوستان که برای مشاوره و آنالیز تستهای اشتباه زده مراجعه کرده بود جلسه ای داشتم، و با توجه به نوع سوالهای اشتباه زده و سوالهای پاسخ داده نشده، لازم شد که در خصوص یک نوع مهارت حافظه به اسم Priming صحبت کنیم.

🔸تکنیکی که معمولا بین ۵ تا ۱۰ تست را میتوان به کمکش پاسخ داد و در واقع شاید تنها مورد شک بین گزینه ها باشد که پاسخ دادن به آن اشکال نداشته باشد و معمولا منجر به پاسخ صحیح می شود و بجز این مورد، در تمام موارد دیگر که شک بین گزینه ها وجود دارد، باید پاسخنامه را خالی گذاشت؛ و آن وقتی است که بعد از خواندن سوال، ابتدا  و بلافاصله و بی واسطه، پاسخ سوال تداعی می شود و بعد از مدتی شک به آن ایجاد می شود؛ (Priming Memory)

🔸 این بسیار متفاوت تر از وقتی است که بعد از خواندن سوال،  ابتدا تردید و شک ایجاد می شود و بعد از تقلای ذهنی،پاسخی انتخاب می شود؛ حالتی که معمولا منجر به انتخاب گزینه اشتباه می شود.(خطای Recent Memory)

🔸دکتر روح الله صدیق

عضو هیئت علمی روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران