دسته‌بندی:   المپیاد

المپیاد ریاضی

المپیاد ریاضی

المپیاد ریاضی چیست؟

المپیاد بین‌المللی ریاضی یک مسابقه ریاضی بین‌المللی سالیانه است که در دو روز متوالی با آزمون های 270 دقیقه ای و متشکل از 3 مساله ی چالش برانگیز در هر آزمون برگزار می شود. هر سوال در این آزمون 7 نمره دارد. نخستین المپیاد جهانی ریاضی در رومانی در سال ۱۹۵۹ برگزار شده و هر ساله (به جز سال ۱۹۸۰) ادامه داشته ‌است. این مسابقه معمولا در تیر ماه (ماه جولای) و در کشورهای مختلف برگزار می شود.

کشور های مختلف تیم‌هایی حداکثر شش نفره از دانش آموزان را برای شرکت در این مسابقه می‌فرستند. روند انتخاب در کشورهای مختلف فرق دارد، ولی اغلب شامل رشته امتحاناتی است که در هر مرحله تعداد کمتری از دانش آموزان را می‌پذیرند. در المپیاد بین المللی ریاضی همه‌ی امتیازات فقط به افراد شرکت‌کننده داده می‌شود و مدال‌ها به افرادی که رتبه‌های بالای آزمون را کسب می‌کنند اعطا می‌شود ولی به‌طور غیر رسمی امتیازات تیمی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند تا امتیازات فردی.

المپیاد جهانی ریاضی از آغاز آن در ۱۹۵۹، میراثی غنی از خود بر جای گذاشته و خود را به عنوان اوج رقابت ریاضیاتی بین دانش‌آموزان دبیرستانی تثبیت کرده‌است. محتوای المپیاد از مسائل فوق‌العاده مشکل پیشاحساب تا مسائلی از شاخه‌هایی از ریاضیات که معمولاً نه در مدرسه و نه در سطح دانشگاهی تدریس نمی‌شوند نظیر هندسه تصویری و مختلط، و نظریه اعداد با پایه محکم، سیر می‌کند که داشتن دانش نظری گسترده در این حوزه‌ها لازم است. گرچه در حل مسائل استفاده از دانش حساب مجاز است، اما به هیچ عنوان لازم نیست، چرا که اصلی در کار است که حتی اگر راه حل‌ها نیاز به داشتن دانش خیلی بیشتری داشته باشند، هر کسی با فهم مقدماتی از ریاضی باید بتواند مسائل را بفهمد. حامیان این اصل مدعی اند که این باعث جامعیت بیشتر می‌شود و مشوقی برای یافتن مسائلی خلق می‌کند که به طرزی فریب‌آمیز ساده‌اند اما بی شک نیاز به حد معینی از نبوغ دارند. روند انتخاب از کشور به کشور فرق دارد، ولی اغلب شامل رشته امتحاناتی است که در هر مرحله تعداد کمتری از دانش آموزان را می‌پذیرند. جایزه‌ها به افراد شرکت‌کننده رده‌های بالای آزمون داده می‌شود. تیمها در المپیاد به رسمیت شناخته نمی‌شوند؛ همه امتیازات فقط به افراد شرکت‌کننده داده می‌شود ولی به‌طور غیررسمی امتیازات تیمی بیشتر مورد مقایسه قرار می‌گیرد تا امتیازات فردی. شرکت کنندگان باید با سنی کمتر از ۲۰ بوده و نباید در هیچ مؤسسه آموزش عالی ثبت نام کرده باشند. هر فردی با رعایت این شرایط به هر تعداد می‌تواند در المپیاد شرکت کند.

مرحله اول المپیاد ریاضی

مرحله اول المپیاد ریاضی، که در اوایل بهمن هر سال برگزار می‌گردد، شامل حدود 25 سوال تستی و یا کوتاه پاسخ است که با هدف سنجش هوش و توانایی حل مساله دانش‌آموزان با استفاده از سواد نسبتا مقدماتی در شاخه‌های مختلف ریاضی از جمله هندسه، ترکیبیات، نظریه اعداد و جبر برگزار می‌شود. با توجه به بخش‌نامه‌های هر سال، تعداد قبولی‌ها متفاوت است، اما در حال حاضر 600 نفر برتر دانش‌آموزان پایه‌های دهم و یازدهم برگزیده می‌شوند و به مرحله 2 راه پیدا می‌کنند. همینطور حدود 900 نفر برتر پایه دهم که انتخاب نشده‌اند، می‌توانند به صورت آزمایشی در آزمون مرحله 2 شرکت نمایند. در اینجا می‌توانید به صورت آنلاین در آزمون‌های مرحله اول سال‌های گذشته‌ی المپیاد ریاضی شرکت نمایید. همینطور از اینجا می توانید می توانید فایل سوالات را نیز دانلود کنید.

برای المپیاد ریاضی چی بخوانم؟ (منابع المپیاد ریاضی)

کتاب های زیادی در مورد المپیاد ریاضی نوشته شده است، کتاب هایی که تا مرحله دوم به شما می توانند کمک زیادی کنند به شرح زیر می توان نام برد:

  • هندسه
    کتاب الفبای هندسه انتشارات دانش پژوهان جوان نوشته سینا رضایی زارعی و احسان توحیدی: کتابی است که برای دانش آموزان متوسطه اول که هنوز از هندسه اطلاعات زیادی ندارند و ابتدای راه هستند مفید و مناسب می باشد. در این کتاب با مقدمات هندسه در المپیاد آشنا می شوید تا بتوانید وارد فضای جدی تر مبحث هندسه در المپیاد ریاضی شوید.
    کتاب هندسه مسطحه از مقدمات تا المپیاد انتشارات خوشخوان نوشته سیامک احمدپور: کتابی است که (به صورت عمومی) برای دانش آموزان مقطع نهم و بالاتر مناسب است و به کمک آن می توان تقریبا تمامی مباحث و قضایای هندسه در المپیاد ریاضی از سطح مقدمات تا پیشرفته را فرا گرفت و علاوه بر درسنامه خوب، مجموعه سوال خوبی نیز دارد.
    کتاب چگونه مسائل هندسه را حل کنیم انتشارات دانش پژوهان جوان نوشته سینا رضایی زارعی و علیرضا شاولی: کتابی است که برای حل مساله هندسه در المپیاد و مروری سریع بر قضایای هندسه و لم های کاربردی مناسب است. این کتاب در دو جلد چاپ شده است که از سطح مقدمات تا سطح پیشرفته را با حدود 1000 مساله و پاسخ پوشش می دهد.
  • جبر
    کتاب الفبای جبر در المپیاد ریاضی انتشارات دانش پژوهان جوان نوشته مهدی یزدی: کتابی است که برای آشنایی مقدماتی با فضای جبر در المپیاد ریاضی مناسب است و سطح آن بیشتر برای دانش آموزان پایه هشتم و نهم مناسب می باشد.
    کتاب 5+1 فصل در نابرابری ها انتشارات خوشخوان نوشته سینا رضایی زارعی: کتابی است که ویژه مسائل نامساوی های جبری در المپیاد ریاضی ویژه مرحله دوم المپیاد ریاضی نوشته شده است و بانک سوالات جامع و کاملی نیز دارد. بخشی از مباحث کتاب نیز مناسب مرحله سوم المپیاد ریاضی می باشد.
    کتاب چند جمله ای از چند جمله ای ها انتشارات خوشخوان نوشته سینا رضایی زارعی و امیرحسین گرزی: مبحث چندجمله ای ها در المپیاد ریاضی، شاید غریب ترین مبحث باشد که یادگیری آن نیز اغلب زمان بیشتری می برد. کتاب به صورت خلاصه در مورد این موضوع نوشته شده است اما تقریبا تمام مباحث مورد نیاز را در حد مقدماتی پوشش می دهد.
    کتاب معادلات تابعی انتشارات خوشخوان نوشته محمد جعفری: این کتاب به صورت بخش بندی شده در مباحث مختلف نوشته شده است و مناسب مرحله دوم و سوم المپیاد ریاضی می باشد.
  • ترکیبیات
    کتاب الفبای ترکیبیات در المپیاد ریاضی انتشارات دانش پژوهان جوان نوشته مرتضی محمدآبادی: یکی از قدیمی ترین و کلاسیک ترین کتاب های ترکیبیات است که تقریبا تمامی سرفصل های رایج ترکیبیات در المپیاد ریاضی را دارد. می توان گفت بیشتر برای حل مساله و مطالعه تکمیلی مناسب است و بهتر است برای شروع آموزش ترکیبیات از رفرنس بعدی استفاده نمایید.
    کتاب آنالیز ترکیبی انتشارات خوشخوان نوشته عباس ثروتی: کتابی کلاسیک برای آموزش مقدماتی ترکیبیات که برای مرحله اول مناسب است و البته سوالاتی در حد مرحله دوم المپیاد ریاضی نیز دارد. به صورت کلی برای آموزش مباحث اولیه ترکیبیات کتاب خوبی می باشد.
    کتاب ترکیبیات (زرد رنگ) انتشارات خوشخوان نوشته علیرضا علیپور: کتاب قدیمی ترکیبیات است که تمامی مباحث را شامل می شود و علاوه بر یک منبع آموزشی قوی، بانک سوالات آن نیز غنی می باشد. البته مولف این کتاب، برای حل سوال ترکیبیات یک مجموعه چهار جلدی را آماده و منتشر کرده است که منبع مناسب مسائل ترکیبیات می باشد.
    کتاب روش های ترکیبیات انتشارات فاطمی نوشته علیرضا علیپور (جلدهای 1 تا 4): کتابی پر از مسائل ترکیبیات برای حل!
  • نظریه اعداد
    کتاب مقدمه ای بر تئوری اعداد انتشارات خوشخوان نوشته مهدی صفا: منبع مناسبی برای آموزش مباحث نظریه اعداد در حد مرحله دوم المپیاد ریاضی و کمی فراتر از آن می باشد.
    کتاب مسائل برگزیده نظریه اعداد انتشارات خوشخوان نوشته مهدی صفا: منبع مناسبی برای حل مساله مبحث نظریه اعداد در حد مرحله دوم المپیاد ریاضی و کمی فراتر از آن می باشد.
    کتاب نظریه اعداد انتشارات خوشخوان نوشته رویا بهشتی زواره و مرحوم مریم میرزاخانی: کتابی بسیار غنی در مورد نظریه اعداد که می توان گفت تمام مباحث مربوطه را در حد پیشرفته شامل می شود.

مرحله دوم المپیاد ریاضی

برگزیدگان مرحله اول المپیاد ریاضی، حدود اواخر فروردین یا اوایل اردیبهشت در آزمون مرحله‌ی دوم المپیاد ریاضی کشوری شرکت می‌کنند. این آزمون مشابه المپیاد بین المللی ریاضی در دو روز متوالی و در دو جلسه‌ی 270 دقیقه‌ای با سه سؤال در هر روز برگزار می‌شود که به صورت معمول، در کل دو سوال هندسه، دو سوال ترکیبیات، یک سوال جبر و یک سوال نظریه اعداد در آزمون مطرح می‌گردد. در این آزمون هر مسأله 15 نمره دارد و حدود 60 نفر در این آزمون برگزیده می‌شوند.

مرحله سوم المپیاد ریاضی

پذیرفته شدگان این مرحله، در ماه‌های تیر و مرداد همان سال در دوره‌ی تابستانی المپیاد کشوری ریاضی شرکت می‌کنند و در نهایت پس از برگزاری آزمون‌های این دوره 12 نفر مدال طلا کسب می‌کنند و به تعدادی از بقیه‌ی دانش‌اموزان مدال‌های نقره و برنز اعطا می‌شود (تقریبا 20 مدال نقره و 20 مدال برنز) و به تعدادی از دانش‌آموزان بر اساس نمره کسب شده تنها گواهی حضور داده می‌شود. آزمون‌های این دوره، اغلب شامل چهار آزمون میان‌ دوره و پایان دوره از هر چهار درس تخصصی به همراه المپیاد بین‌المللی همزمان (همان آزمون IMO که به صورت همزمان از دانش‌آموزان دوره تابستان گرفته می‌شود) می‌باشد. دارندگان مدال طلا از اوایل پاییز در دوره‌ها و آزمون‌های مختلفی شرکت می‌کنند و حدود سه ماه قبل از المپیاد بین المللی 6 نفر از این 12 نفر به عنوان تیم ملی ایران انتخاب و اعزام می‌شوند.

------------------------------------------

جهت تماشای ویدئو مشاوره ای در مورد مرحله اول المپیاد ریاضی و نحوه مطالعه آن، اینجا را مشاهده نمایید.

جهت تماشای ویدئو مشاوره ای در مورد مرحله دوم المپیاد ریاضی و نحوه مطالعه آن، اینجا را مشاهده نمایید.

دیگر مقالات سایت
جوایز عکاسی طنز حیات وحش؛ منتخبان سال ۲۰۱۹

جوایز عکاسی طنز حیات وحش؛ منتخبان سال ۲۰۱۹

اینها از جمله منتخبان مرحله نهایی "جوایز عکاسی طنز حیات وحش" هستند؛ با نگاهی به عکس‌ها در می‌یابید که شایستگی شرکت در رقابتی با چنین نامی را دارند. (خودم که عاشق اولیش شدم!)

تربیت دموکراتیک چیست و چگونه نوجوانی موفق پرورش دهیم؟

تربیت دموکراتیک چیست و چگونه نوجوانی موفق پرورش دهیم؟

ورود به سن نوجوانی می تواند برای تمامی والدین پر استرس و پرفشار باشد. گاهی والدین احساس می کنند که کاملا سردرگم هستید و رفتارهای جدید و متفاوت فرزندتان شما را کلافه می...

المپیاد ادبی

المپیاد ادبی

المپیاد ادبیات چیست؟

المپیاد ادبی، مسابقه‌ای در سطح کشورکه دانش‌آموزان را با متون ادبی ایران مانوس می‌کند واین المپی...