دسته‌بندی:   نجوم و اخترفیزیک

منابع المپیاد نجوم و اخترفیزیک چیست؟!

منابع المپیاد نجوم و اخترفیزیک چیست؟!

اگر شما هم تصمیم گرفته‌اید که المپیاد نجومی باشید و از خودتان می‌پرسید که باید چه کتاب‌هایی برای المپیاد نجوم بخوانید، ادامه این مقاله را از دست ندهید.

(پیشنهاد می‌شود برای آشنایی با این المپیاد نجوم و اخترفیزیک و دروس آن ابتدا مقاله‌ی المپیاد نجوم و اخترفیزیک را ببینید. ضمناً شما می‌توانید این منابع را در بخش کتاب‌های المپیاد نجوم، پیدا کنید.)

  1. حساب دیفرانسیل و انتگرال

همان‌طور که گفته شد برای موفقیت در المیپاد نجوم و اخترفیزیک، پیش از هر چیزی واجب است به حساب دیفرانسیل و انتگرال تسلط داشته باشید.

برای این امر، فصل‌های 1 تا 8 کتاب حساب دیفرانسیل و انتگرال توماس، متناظر این فصول از کتب آپوستل، آدامز و هرکتاب مرتبط دیگری پیشنهاد می‌شود. باید توجه داشت که هدف، حل مسئله و دیدن ایده‌های متفاوت است و این هدف تنها با حل مسائل زیاد حاصل می‌گردد.

  1. فیزیک

جلد اول کتاب مبانی فیزیک نوشته‌ی دیوید هالیدی، از بهترین و ساده‌ترین منابع یادگیری فیزیک عمومی است.

  1. نجوم مقدماتی

اگر از کودکی به نجوم علاقه داشته‌اید و مطالب نجومی را دنبال می‌کرده‌اید، نیازی به مطالعه این کتاب‌‌ها ندارید.

به طور کلی مطالعه یکی از کتاب‌های زیر کفایت می‌کند

  1. نجوم به زبان ساده
  2. نجوم دینامیکی
  3. تئوری و مسائل نجوم انتشارات دانش‌پژوهان
  4. مبانی اخترشناسی انتشارات دانش‌پژوهان

(کتاب‌های انگلیسی از مقدمه‌ای بر اخترفیزیک از سری شو، کتاب اخترفیزیک سری شومز و اخترفیزیک مقدماتی نوشته‌ی‌ی نیز پیشنهاد می‌شوند.)

  1. مکانیک کلاسیک

در این بخش کتاب مکانیک کلاسیک نوشته‌ی دنیل کپلنر مرجع بسیار مناسبی برای مطالعه مکانیک کلاسیک برای المپیاد نجوم و اخترفیزیک به نظر می‌رسد.

در بخش نیرو و علل‌الخصوص نیروی مرکزی، کتاب‌‌های مکانیک تحلیلی فولز و مکانیک تحلیلی ماریون نیز منابع مناسبی به نظر می‌رسند و حل مسائل این کتب، بسیار توصیه می‌شود.

  1. اخترفیزیک

اگر در مقطع راهنمایی تحصیل می‌کنید کتاب آشنایی با اخترفیزیک ستاره‌ای نوشته‌ی اریکا بوم می‌تواند منبع خوبی برای شروع باشد.

ولی اگر در آغاز سال دهم هستید کتاب مقدمه‌ای بر اخترفیزیک نوین (این کتاب را ممکن است به اسم مادرن هم بشناسید) نوشته‌ی کرول، اولین و بهترین منبع برای یادگیری اخترفیزیک است. معمولا به دانش‌آموزان توصیه می‌شود فصل‌های 4 و 11 تا 24 کتاب نیز معمولاً از سرفصل‌های مرحله2 المپیاد نجوم نیستند و برای دوره تابستانه توصیه می‌شوند. فصل‌های 24 به بعد هم در دسته‌ی دینامیک کهکشانی و کیهان‌شناسی قرار می‌گیرند که در ادامه درباره آن‌‌ها توضیح خواهیم داد.

سپس حل مسئله‌‌های کتب فیزیک ستاره‌ای فیلیپس، ساختار ستاره‌ای دیانا پریک و astronomy in nutshell بپردازید.

در بخش اپتیک (معادل با فصل 6 کتاب مادرن)، کتاب الفبای نور هندسی نیز توصیه می‌شود.

  1. مکانیک سماوی

در این بخش کتاب مکانیک سماوی برای دانش‌جویان مهندسی بهترین منبع برای این درس می‌باشد. کتاب مکانیک سماوی نوشته‌‌ی آقای شریعت زاده (از دارندگان مدال طلای المپیاد نجوم) و دکتر خاکیان (رئیس سابق کمیته المپیاد نجوم) هم منبع بسیار مناسبی است.

  1. نجوم کروی

در ابتدا تلسط بر مبحث مثلثات در ریاضیات برای این درس لازم است. مهمترین نکته در این درس حل مسائل بسیار زیاد می‌باشد. ولی برای فراگیری مقدمات درس اصلی‌ترین منبعی که وجود دارد، کتاب نجوم کروی اسمارت است. البته از آن‌جایی که چاپ این کتاب به دوران پیش از ساخت ماشین حساب‌های مهندسی بر می‌گردد، ممکن است در نگاه اول چندان قابل فهم به نظر نرسد. اگر با چنین مشکلی مواجه شدید، می‌توانید به کتاب نجوم کروی نوشته‌ی آقای سادات موسوی (از دارندگان مدال طلای المپیاد نجوم) و بخش نجوم کروی کتاب ستاره شناسی، اصول و عمل نیز مراجعه کنید و پس از آن‌ به حل سوالات کتاب اسمارت بپردازید.

  1. دینامیک کهکشانی

برای مطالعه این درس، فصل‌های 24 تا 28 کتاب مادرن منبع خوبی به نظر می‌رسد ولی مطالعه و حل مسائل کتاب کهکشان‌ها در کیهان نوشته‌ی لیندا اسپارک و جان گلگر نیز بسیار توصیه می‌شود.

  1. کیهان شناسی

این مبحث از پیچیده‌ترین دروس المپیاد نجوم است و نیاز به شهود بالای فیزیکی و ریاضیاتی  مهارت بالا در محاسبه انتگرال دارد. برای این درس اولین و ساده‌ترین کتاب، کتاب کیهان شناسی مقدماتی نوشته‌ی لیدل است. پس از آن مطالعه و حل مسائل فصل‌های 29 و 30 کتاب مادرن، کیهان شناسی نوشته‌ی رایدن نیز توصیه می‌شود. اگر کیهان‌شناسی از دروس مورد علاقه شما است، منابع بیشتری نیز برای این درس در بخش دانلود وجود دارد.

  1. تحلیل داده

برای این درس کتاب بسیار مشخصی وجود ندارد و شما با حل مسئله‌های موجود (از دوره‌‌های تابستانه و آمادگی جهانی و سوالات تحلیل‌داده جهانی) می‌توانید تسلط لازم را پیدا کنید.

کتاب مقدمه‌ای بر تحلیل خطاها و یا کتاب تحلیل داده در المیپاد، نوشته‌ی تعدادی از مدال‌داران المپیاد نجوم، منبع خوبی برای فراگیری مقدمات این درس است.

  1. رصد

اصلی‌ترین نکته در رصد، شناخت آسمان، به معنی شناخت صورفلکی، بایر ستاره‌ها (تا دلتا)، اسم ستاره­ های مهم، محل گذر خطوط مهم آسمان (استوا، استوای کهکشانی و دایره‌البروج) و نقاط مهم (قطبین و اعتدالین دستگاه‌های متفاوت) است.

برای این مقصود می‌توان از نرم‌افزارهای مختلف (مانند استاری نایت (نرم‌افزار مرجع برای کمیته المپیاد نجوم) و استلاریوم) و کتاب کارکوشکا استفاده کرد و بدیهتاً هیچ‌چیزی به قدر رصد آسمان شب به شما کمک نخواهد کرد.

و در نهایت باز تاکید می‌کنیم که هیچ چیزی به اندازه‌ی حل مسئله نمی‌­تواند به شما کمک کند!

سربلند باشید.

به قلم خانم فاطمه علیمرادی، برنز جهانی المپیاد نجوم و اخترفیزیک

  
« مقاله‌ی بعدی
این مقاله، آخرین مقاله است.
دیگر مقالات سایت
سلسله‌ای از برنده‌گان نوبل!

سلسله‌ای از برنده‌گان نوبل!

در این مقاله با چهار استاد بزرگ علم که دانشجوی یکدیگر هم بوده اند آشنا می‌شوید که همگی نوبل نیز برنده شده اند!

شیوه صحیح مطالعه  برای کسب نمره مطلوب چگونه است؟

شیوه صحیح مطالعه برای کسب نمره مطلوب چگونه است؟

دروس از نظر قالب به سه دسته تمرینی، حفظی و خواندنی تقسیم می شوند که هرکدام روش مطالعه ی مخصوص به خود را دارند.

شما جزو کدام گروه از والدین هستید؟

شما جزو کدام گروه از والدین هستید؟

در برخورد با فرزندتان، به چه شکل برخورد می‌کنید؟