دسته‌بندی:   المپیاد

باشگاه دانش پژوهان جوان

باشگاه دانش پژوهان جوان

باشگاه دانش‌پژوهان جوان در شهریور ۱۳۷۴ در تهران بنیان‌گذاری شد. در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۷۳ اساسنامه باشگاه دانش‌پژوهان جوان به تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. باشگاه دانش‌پژوهان جوان برگزارکننده المپیادهای علمی داخل ایران و متولی اعزام تیم‌های المپیادهای علمی دانش آموزی به المپیادهای جهانی است. المپیادهای علمی در رشته‌های ریاضی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، کامپیوتر، نجوم، ادبی، جغرافیا، علوم زمین، سلول‌های بنیادی، تفکر و کار ‌آفرینی و اقتصاد و مدیریت توسط باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار می‌گردد.

باشگاه دانش‌پژوهان جوان، متولی برگزاری المپیادهای علمی در ایران است و اگر بخواهیم بدانیم هدف اصلی از تاسیس این باشگاه چه بوده، بهتر است تاریخچه آغاز برگزاری المپیادهای دانش آموزی را بررسی کنیم. از همان سال‌های ابتدایی انقلاب، مسئولان دریافتند دانش‌آموزان در درس‌هایی مانند ریاضیات ضعیف هستند و بهتر است برای ارتقا سطح علمی آنها فکری کرد. به همین دلیل رقابتی علمی را بین دانش‌آموزان پایه‌ریزی کردند تا دانش آموزان انگیزه بیشتری برای مطالعه و آموختن داشته باشند. پس از گذشت چند سال، تصمیم گرفتند برای تقویت این انگیزه‌ها دانش‌آموزان ایرانی را با شرکت در مسابقات جهانی محک بزنند و به این‌ترتیب دانش‌آموزان در سال 1366 در قالب یک تیم شش‌نفره به المپیادهای جهانی راه یافتند. البته آن زمان هنوز باشگاه دانش‌پژوهان جوان شکل نگرفته بود و کارهای اجرایی المپیاد، در واحدی در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی کتاب‌های درسی انجام می‌شد. از سال 1366 به بعد به مرور رشته‌های دیگر هم اضافه شدند و اکنون دانش‌آموزان ایرانی در هشت المپیاد علمی دانش آموزی جهانی شرکت می‌کنند.

  • نهادی به نام "باشگاه دانش پژوهان جوان"

رییس کنونی باشگاه دانش پژوهان جوان، دکتر امید نقشینه در مورد فلسفه و علت نام گذاری این نهاد به نام "باشگاه دانش پژوهان جوان" در مصاحبه با ایسنا می گوید:

باشگاه دانش‌پژوهان جوان در اوایل دهه هفتاد به وجود آمد. احتمالا خیلی ها این نام را شنیده باشند اما فکر نکرده‌اند که این عنوان با المپیادهایی که زیر مجموعه این نهاد برگزار می‌شود، چه ارتباطی دارد. وجود کلمه‌ی جوان در این عنوان به این علت است که افرادی که در زمینه‌ی المپیاد فعالیت دارند، دانش آموزان نوجوان و یا دانشجویان جوان هستند؛ اما یک المپیادی در بالاترین سطح خود که طلای مسابقات جهانی و حتی نمره‌ی کامل مسابقات را کسب کند، به عقیده‌ی من دانش‌پژوه نیست. پس کلمه‌ی دانش‌پژوهان در این عبارت چه نقشی دارد؟

وی افزود: برداشت اغلب مردم این است که باشگاه دانش پژوهان جوان، محل آماده‌سازی دانش آموزان برای شرکت در مسابقات المپیاد دانش آموزی جهانی با مراحل مختلف جهت غربالگری و انتخاب اعضای تیم های اعزامی است. سوالی که نهایتا ممکن است برای مردم ایجاد شود این است که هدف نهایی از انجام این فعالیت‌ها و صرف هزینه‌های مرتبط با آن چیست؟ واقعیت این است که هزینه‌ای که در این راستا انجام می شود، از خیلی از فعالیت‌های دیگر بهینه‌تر و با بازدهی بالاتر است. اما اگر به صورت مطلق نگاه کنیم، این سوال مطرح می شود که فایده‌ی این قبیل فعالیت ها چیست؟

دکتر امید نقشینه در ادامه‌ی این بحث بیان کرد:

برداشت من از مطالعه اساسنامه باشگاه دانش پژوهان جوان این است که فردی که در مسیر المپیاد به موفقیت می رسد، برای شروع و انجام کار و فعالیتی بعد از پایان رقابت‌های المپیاد شناسایی شده است. بعد از پایان رقابت‌ها و زمانی که دانش آموز به خودباوری (چه در عرصه ملی و یا عرصه بین‌المللی) رسیده است، امیدوار است که در آینده نیز بتواند در عرصه‌های مختلف ملی و بین المللی فردی برجسته و شناخته شده باشد. نکته مهم اینجاست که نه تنها این دانش‌آموز به خودباوری می‌رسد، بلکه دیگر دانش‌آموزانی که با وی در مدرسه و یا در دوره‌ی المپیاد با او همکلاس بودند و وی را می شناختند (با توجه به داشتن ارزیابی از فاصله‌ی علمی خود با او) می توانند با یک قیاس نسبی، این خودباوری را به خود تعمیم دهند. این افراد، کسانی هستند که می توانند به صورت بالقوه دانشمندان آینده‌ی کشورمان باشند. باشگاه دانش‌پژوهان جوان باید برای این افراد برنامه‌هایی در دوران دانشجویی‌شان داشته باشد و از ظرفیت آن ها استفاده نماید.

دکتر امید نقشینه ارجمند، رییس باشگاه دانش پژوهان جوان - عکس از خبرگزاری ایسنا

  • هیئت‌ امنا و ساختار باشگاه دانش پژوهان جوان

باشگاه دانش‌پژوهان جوان دارای هیئت‌امنایی است که اعضای آن وزیر آموزش و پرورش، وزیر علوم، رئیس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) و ۸ نفر از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها هستند. البته در سال ۱۳۶۶ موسسه‌ای با نام «مرکز المپیادهای علمی کشور» برای این قبیل فعالیت‌ها بنیانگذاری شده‌بود. در سال ۱۳۹۰ با تصویب شورای عالی اداری، باشگاه دانش پژوهان جوان با سمپاد (سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان -وبسایت-) ادغام شد و مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان تشکیل شد. این ادغام را چنین توجیه کردند که هر دوی این نهادها برای قشر دانش آموزان نخبه آموزش و پرورش بودند، اما به دلایلی این ادغام کار درستی نبود. این ادغام از لحاظ مختلف اشکالات جدی ای داشت. مشکل جدی این ادغام این بود که حیطه‌ی فعالیت باشگاه دانش‌پژوهان جوان و دانش آموزان المپیادی، دانش‌آموزان همه‌ی مدارس (از جمله مدارس شاهد، دولتی، غیرانتفاعی، هیئت‌امنایی، تیزهوشان و...) است و تنها مربوط به مدارسی که ذیل سمپاد با عنوان مدارس تیزهوشان تعریف می‌شدند، نیست. این در حالی است که ماموریت سمپاد مدیریت مدارس زیر مجموعه ی خود (مدارس تیزهوشان) بود. دقت کنید اگر مدارس سمپاد را از سازمان ملی استعدادهای درخشان بگیرید، فعالیت آ دیگر معنایی ندارد. این وضعیت باعث ایجاد یک تعارض منافع جدی می‌شد. ماموریت سمپاد در اساسنامه‌ی جدید آن، پرداختن به همه‌ی دانش‌آموزان مستعد در سراسر کشور است و راه حل عمده‌ رسیدگی به آن‌ها (اما نه تنها راه آن) جذب این دانش‌آموزان مستعد در مدارس سمپاد است.

در نتیجه این ادغام، باشگاه به یک معاونت وابسته تبدیل شد، ساختار اداری آن تنزل یافت و ساختمان باشگاه نیز به یک مدرسه واگذار شد و استقلال خود را از دست داد. در سال ۱۳۹۶ هجمه‌ای علیه سمپاد شکل گرفت با این هدف که سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان به کلی منحل شود. اما یک عزم جدی برای مقابله با "هجمه علیه سمپاد" شکل گرفت که در نهایت باعث احیا سمپاد شد. در ماده‌ی ۱۵ اساسنامه‌ی سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان ذکر شده است که باید اساسنامه‌ی باشگاه دانش‌پژوهان جوان نیز تنظیم شود.

  • مدیران باشگاه از سال ۱۳۸۵ به بعد
  1. آقای میرزایی از سال 1374 تا سال 1384
  2. آقای محسن جمالی از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۹۰
  3. آقای حسن ساعی دهقان از سال ۱۳۹۰ تا سال ۱۳۹۵
  4. آقای عباس‌علی مظفری از سال ۱۳۹۵ تا سال ۱۳۹۶
  5. آقای عنایت سالاریان از سال ۱۳۹۶ تا سال 1399
  6. آقای امید نقشینه ارجمند از سال 1399 تا کنون
  • فعالیت‌های داخلی و بین المللی باشگاه دانش پژوهان جوان

باشگاه دانش‌پژوهان جوان برگزارکننده المپیادهای علمی داخل ایران است. پس از برگزاری ۴ مرحله برای هر المپیاد علمی، اقدام به انتخاب اعضای تیم المپیاد دانش‌آموزی ایران جهت شرکت در المپیاد جهانی می‌کند. اعضای این تیم‌ها توسط باشگاه جهت آماده‌سازی به اردوی آماده سازی تیم برده‌ می‌شوند. ایران در المپیادهای دانش‌آموزی جهانی زیست‌شناسی، فیزیک، شیمی، ریاضی، کامپیوتر، نجوم و اخترفیزیک، جغرافیا و علوم زمین شرکت می‌کند.

  • شرایط شرکت در المپیاد

شرایط و ضوابط شرکت در المپیادهای علمی دانش آموزی، هر ساله از سوی وب سایت رسمی باشگاه دانش پژوهان جوان ارائه می‌شود. در اینجا نیز می‌توانید آشنایی جزیی‌تری با المپیادهای علمی دانش آموزی مختلف پیدا کنید.

  • مراحل المپیادهای علمی

هر المپیاد، از شروع تا انتخاب تیم ملی المپیاد در رشته مربوطه، شامل چهار مرحله (یا در موارد خاص مراحل بیشتر) است. در مرحله اول که حدود بهمن‌ یا اسفند ماه هر سال برگزار می‌شود، حدود صد هزار داوطلب شرکت‌ می‌کنند و از این تعداد حدود هزار نفر در هر المپیاد برای شرکت در مرحله دوم المپیاد پذیرفته می‌شوند. تنها پذیرفته شدگان مرحله اول می‌توانند در آزمون مرحله دوم المپیاد شرکت کنند.

در مرحله دوم هر سال نیز، حدود ۴۰ نفر در هر المپیاد برگزیده می‌شوند و برای آن‌ها دوره‌ای در طول تابستان با نام دوره تابستان یا دوره چهل نفر برگزار می‌شود (در المپیاد ریاضی تعداد برگزیدگان حدود 60 نفر می باشد.). در طی دوره تابستانی و در انتهای آن تعدادی آزمون برگزار می‌شود. با توجه به نمره امتحانات دوره به دانش‌پژوهان مدال‌های طلا، نقره یا برنز اهدا می‌شود. (در شرایطی که دانش پژوهی، نمراتی را کسب کند که از حد مورد انتظار کمیته‌های علمی پایین تر باشد، به وی مدالی تعلق نمی‌گیرد.) دارندگان مدال طلا در دورهٔ دیگری که معمولاً در نیمهٔ دوم همان سال برگزار می‌شود شرکت می‌کنند که به آن دوره طلا می‌گویند. پس از پایان دوره طلا آزمون‌های انتخاب تیم برگزار می‌شود که از میان آن‌ها اعضای تیم ملی جمهوری اسلامی ایران جهت اعزام به المپیادهای جهانی برگزیده می‌شوند.

  • فهرست المپیادها
  1. المپیاد فیزیک (مقاله آشنایی با المپیاد فیزیک)
  2. المپیاد شیمی (مقاله آشنایی با المپیاد شیمی)
  3. المپیاد کامپیوتر (مقاله آشنایی با المپیاد کامپیوتر)
  4. المپیاد ریاضی (مقاله آشنایی با المپیاد ریاضی)
  5. المپیاد زیست شناسی (مقاله آشنایی با المپیاد زیست شناسی)
  6. المپیاد سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی (مقاله آشنایی با المپیاد سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی)
  7. المپیاد نجوم و اخترفیزیک (مقاله آشنایی با المپیاد نجوم و اخترفیزیک)
  8. المپیاد ادبی (مقاله آشنایی با المپیاد ادبی)
  9. المپیاد علوم زمین
  10. المپیاد جغرافیا
  11. المپیاد اقتصاد و مدیریت
  12. المپیاد تفکر و کار آفرینی
  • شیوه اهدای مدال

طی مرحله سوم که به دوره تابستانی المپیادهای علمی معروف است، در کنار کلاس‌ها، آزمون‌های ارزشیابی نیز برگزار می‌شود. حدود یک سوم دانش آموزان که نمره بالاتری گرفته باشند مدال طلا، کمی بیشتر از افرادی که مدال طلا گرفته‌اند، نقره و بقیه نیز برنز می‌گیرند (تعداد مدال ها را در ادامه مشاهده می کنید.). در صورتی که فردی نمره‌اش هفتاد درصد پایین‌تر از کف نمرات افرادی که برنز کسب کرده‌اند باشد، به او مدال تعلق نمی‌گیرد و صرفاً دیپلم افتخار دریافت می‌کنند.

  • تعداد مدال های طلا، نقره و برنز در المپیادهای علمی

تعداد مدال‌های اهدایی در المپیادهای علمی به صورت زیر می باشد. قابل ذکر است تعداد مدال‌های طلا در هر سال دقیقا همان تعداد اعلام شده است و مدال های نقره و برنز ممکن است در حد چند تا تغییر یاید.

  1. المپیاد ریاضی: 12 مدال طلا، 24 مدال نقره و 24 مدال برنز
  2. المپیاد فیزیک: 10 مدال طلا، 15 مدال نقره و 15 مدال برنز
  3. المپیاد نجوم و اخترفیزیک: 10 مدال طلا، 15 مدال نقره و 15 مدال برنز
  4. المپیاد زیست شناسی: 8 مدال طلا، 16 مدال نقره و 16 مدال برنز
  5. المپیاد شیمی: 8 مدال طلا، 16 مدال نقره و 16 مدال برنز
  6. المپیاد کامپیوتر: 8 مدال طلا، 16 مدال نقره و 16 مدال برنز
  7. المپیاد ادبی: 18 مدال طلا، 11 مدال نقره و 11 مدال برنز
  8. المپیاد جغرافیا: 8 مدال طلا، 16 مدال نقره و 16 مدال برنز
  9. المپیاد علوم زمین: 8 مدال طلا، 16 مدال نقره و 16 مدال برنز
  10. المپیاد سلول های بنیادی و پزشکی بازشناختی: 8 مدال طلا، 12 مدال نقره و 20 مدال برنز
  11. المپیاد اقتصاد و مدیریت: 10 مدال طلا، 15 مدال نقره و 15 مدال برنز
  12. المپیاد تفکر و کار آفرینی: 8 مدال طلا، 12 مدال نقره و 20 مدال برنز
  • تیم های جهانی المپیادهای علمی دانش آموزی

برای انتخاب دانش آموزان اعزامی به المپیاد جهانی دانش آموزی، دارندگان مدال طلا، آزمون‌های دیگری تحت عنوان «آزمون انتخاب تیم» گرفته می‌شود. نفرات برتر آزمون‌های انتخاب تیم به المپیادهای بین‌المللی راه پیدا می‌کنند.

تعداد اعضای تیم های المپیادهای علمی مختلف اعزامی به المپیادهای جهانی به شرح زیر است:

  1. المپیاد ریاضی 6 نفر
  2. المپیاد زیست شناسی 4 نفر
  3. المپیاد شیمی 4 نفر
  4. المپیاد فیزیک 5 نفر
  5. المپیاد نجوم و اختر فیزیک: 5 نفر (5 نفر دیگر نیز به عنوان تیم دوم به مسابقات اعزام می شوند.)
  6. المپیاد کامپیوتر 4 نفر
  7. المپیاد جغرافی 4 نفر
  8. المپیاد علوم زمین 4 نفر
  • امتیاز کسب مدال المپیاد دانش آموزی چیست؟

تمامی دارندگان مدال، نخبه محسوب می‌شوند و از مزایای بنیاد نخبگان بهره‌مند می‌شوند. البته مزایای آن‌ها بستگی به رنگ مدال‌ها دارد. تمامی آن‌ها می‌توانند همچون دیگر نخبگان از طرح بنیاد نخبگان برای خدمت سربازی و کمک هزینه‌های تحصیلی و تحقیقاتی و تسهیلات مادی و معنوی دیگر استفاده کنند.

دارندگان مدال‌های طلای کشوری المپیادهای ریاضی، فیزیک، نجوم و اختر فیزیک، زیست‌شناسی، شیمی، کامپیوتر، ادبی از کنکور سراسری معاف می‌شوند و در هر رشته‌ای از زیر شاخه‌ی رشته تحصیلی که بخواهند، می توانند تحصیل کنند. و برای دارندگان مدال‌های نقره و برنز هم ۲۰ درصد سهمیه در کنکور لحاظ می‌گردد. (تسهیلات ورود به دانشگاه ممکن است هرسال تغییراتی داشته باشد.) در اینجا می توانید مقاله امتیاز و تسهیلات کسب مدال در المپیادهای علمی دانش آموزی را با جزییات بیشتری مطالعه نمایید.

دیگر مقالات سایت
در باب ادبیات

در باب ادبیات

به قلم آقای علیرضا سخائی راد، رتبه یک کنکور ریاضی 98
با بازکردن هردفترچه آزمون آزمایشی یا کنکور، در اولین گام به درس ادب...

کانی ها کتاب علوم هشتم

کانی ها کتاب علوم هشتم

مقاله ای که مشاهده می کنید، محتوای تکمیلی ویژه مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) پایه هشتم در درس علوم از فصل کانی ها می باشد. امیدواریم از مطالعه این مطلب استفاده کافی ر...

پدران، مادران و سرپرستان کودکان برای آموزش ریاضی به کودکان چه اقدامی می توانند انجام دهند؟

پدران، مادران و سرپرستان کودکان برای آموزش ریاضی به کودکان چه اقدامی می توانند انجام دهند؟

این سوال به دو بخش تقسیم می شود:

پیش از ورود به مدرسه و بعد از ورود به مدرسه.