دسته‌بندی:   مشاوره

مواظب باشید پدیده زایگارنیک شما را مستهلک نکند.

مواظب باشید پدیده زایگارنیک شما را مستهلک نکند.

در مورد ارتباط حافظه و زایگارنیک چه می دانید؟ آیا برای شما پیش آمده کارهای ناتمام فکرتان را درگیر کرده باشد؟ شاید یک پروژه نیمه تمام شب هنگام شما را از خواب بیدار کرده و یا طرح رمانی که نیمه خوانده اید افکار شما را مشوش کرده باشد. فکر کردن به تکالیف ناتمامی که فکر شما را درگیر می کنند دلیل دارد. روانشناسان این پدیده را اثر زایگارنیک یا تمایل به یادآوری بهتر کارهای ناتمام نسبت به کارهای تمام شده می نامند.

روانشناسی روسی، بولما زایگارنیک که به رستورانی اتریشی رفته بود به پدیده جالبی پی برد. او متوجه شد که پیشخدمت ها به طرز خارق العاده ای تمامی سفارشات مشتریان را حفظ می کنند و بدون نوشتن سفارش ها تا زمانی که غذای مشتریان آماده شود، سفارشات از ذهن آن ها خارج نمی شود. اما نکته ی جالب برای زایگارنیک این بود که با فاصله ی کوتاهی از تحویل غذا، همه چیز از ذهن آن ها پاک می شود.

زایگارنیک در تحقیقات خود از گروهی از افراد خواست تا به مجموعه ای از سوالات پاسخ دهند. در حین پاسخ دادن به پرسش‌نامه از برخی از آن ها خواسته شد تا پرسش‌نامه را نیمه کاره رها کنند و سایرین تا انتها به پرسش نامه پاسخ  دهند. سپس از همه شرکت کنندگان در مورد سوالات پرسیده شد. افرادی که پرسش‌نامه را نیمه کاره رها کرده بودند به احتمال بیشتری سوالات را به خاطر می آوردند.

او این پدیده را اثر زایگارنیک نامید. هنگامی که ما تکلیفی(وظایفی و یا امور محوله ای) را شروع کرده اما به پایان نرسانده ایم، دچار تنش درونی و اشتغال ذهنی می شویم و این موضوع سبب می شود تا جزئیات بیشتری از تکلیف در حافظه ما جای بگیرد. هنگامی که تکلیف را به پایان می رسانیم این اشتغال ذهنی از بین می رود.

کنت مک گرا به دنبال این بود که میزان درگیری ذهنی افراد با تکالیف (وظایفی و یا امور محوله ای) ناتمام را بسنجد. در تحقیقات او، گروهی از افراد می بایست پازلی را حل می کردند، اما پیش از آن که بتوانند پازل را به اتمام برسانند مک گرا اعلام کرد که زمان آن ها به اتمام رسیده و دیگر نباید کار خود را ادامه دهند. او سپس اتاق آزمایش را ترک کرد و بدون این که شرکت کنندگان بدانند آن ها را زیر نظر گرفت. حدود 90 درصد از شرکت کنندگان پس از خروج او به تکمیل پازل پرداختند!


همه ی ما بارها و بارها اثر زایگارنیک را تجربه کرده ایم. پس از یک امتحان، سوالاتی را که نتوانستید پاسخ دهیم و یا به اشتباه پاسخ می دهیم را بهتر به یاد می آوریم. فیلم های سریالی نمونه ی دیگری از به کارگیری این نظریه هستند. همچنین هر قسمت از یک سریال با نیمه کاره رها شدن موضوعی جدید به پایان می رسد تا بیننده تمایل بیشتری برای تماشای الباقی سریال پیدا کرده و بار دیگر به دنبال به اتمام رساندن آن باشد. شاید اثر زایگارنیک حتی بتواند توضیح دهد که چرا وقتی فردی ما را طرد می کند نسبت به او جذب می شویم و چیزهایی را که به دست نیاوردیم دوست می داریم!

مغز انسان تکالیف ناقص ،ناکامل وگنگ را در مقایسه با تکالیف کامل و شفاف ، به مدت طولانی تری به خاطر می سپارد، .چرا که سعی میکند با فکر کردن به آنها رفع ابهام کند و به یک رضایت درونی برسد.
هرچع بهم ریختگی و کارهای ناتمام در اطرافمان بیشتر باشد تمرکز کمتر خواهد بود. به همین دلیل به داوطلبان کنکور وآزمونها پیشنهاد میشود از تماشای سریال های تلویزیونی دوری کنند چرا که وقتی ادامه سریال به قسمت آینده موکول میشود مغز تا مدتهای طولانی خود را درگیر پیش بینی سرنوشت سریال میکند.
هرکار ناتمام تمرکز وعملکرد ما رابه شدت کاهش میدهد.

راهکار:

ما نبايد براي ذهن از عمد و مداوم ابهام آفريني كنيم تا ذهن ما انرژیش را معطوف آن‌ها كند. چون ما به ذهن و انرژي آن نيازهاي ضروري بيشتري داريم ونباید مستهلکش كنيم.

مثل ویندوز عمل نکنید! از زمانی که ویندوز آمده ما یادگرفته ایم که مثل ویندوز، فولدر/پرونده/کارهای مخلتفی را همزمان باز کنیم. اما یادمان باشد تعداد پرونده ها از یک حد بیشتر شد کارآیی ذهن پایین می آید. سعی کنید کارهای ناتمام را اولویت بندی کنید و روی کاغذ بنویسید و تک تک به آن‌ها بپردازید تا پرونده شان بسته شده و از ذهن خارج شوند. پس بهتر است به چهار مورد زیر توجه ویژه کنید.

1. سعی کنید کارهای ناتمام را با ترتیب اولویت یادداشت کنید و روی کاغذ بنویسید و به ترتیب به آن‌ها بپردازید تا پرونده شان بسته شده و ازذهن خارج شوند. خواهید دید ذهن چقدر خالی تر می شود.

2. از باز کردن همزمان چندین کار اصلی و جزیی بپرهیزید پرداختن موازی به چند فعالیت بهره وری مغز شما را کم می کند.

3. خانه، محل کار و هر محیطی که قرار میگیرید را مرتب و منظم کنید.

4. همیشه این قانون را رعایت کنید: اول کارهای مهم تر! (first things first).

برچسب‌ها: استرس روانشناسی
  
دیگر مقالات سایت
روش های مدیریت اضطراب امتحان

روش های مدیریت اضطراب امتحان

تصور کنید یک امتحان نگران کننده دارید و هر قدر به زمان برگزاری امتحان نزدیک می‌شوید، اضطراب بیشتری احساس می‌کنید. در صورتی که اضطراب شما به دلیل عدم آمادگی شم...

لوئی پاستور، مرد واکسیناسیون

لوئی پاستور، مرد واکسیناسیون

لوئی پاستور (Louis Pasteur) متولد 27 دسامبر 1822 در دُل فرانسه، متوجه شد كه میكروب ها مسئول ترشح الكل هستند و به فرآیند پاستوریزاسیون رسید، جایی كه باكتری ها با گرم كرد...

کدام حیوانات باد شکم دارند؟

کدام حیوانات باد شکم دارند؟

آیا می‌دانید سوسک‌ها هم باد شکم دارند؟

به تازگی دانیلا رابیوتی، یک جانورشناس بریتانیایی و نیک کاروزو، یک نویسنده آمریکایی کتابی درباره اینکه کدام حیوانات باد شکم دارند منتشر کرده&...