دسته‌بندی:   مشاوره تحصیلی

معرفی و انتخاب رشته دندان پزشکی

معرفی و انتخاب رشته دندان پزشکی

انتخاب رشته:

اصلی‌ترین رقیب رشته پزشکی برای انتخاب در بین داوطلبین کنکور با رتبه‌های برتر درانتخاب رشته تجربی، رشته دندانپزشکی است. به طوری‌که امروزه به دلیل سهولت تحصیل در این رشته و درآمد بالای آن حتی با مدرک دکتری عمومی نسبت به رشته‌های پزشکی و داروسازی، به عنوان اولین انتخاب داوطلبین در ردیف اول دفترچه انتخاب رشته جا خشک کرده است. مگر اینکه با روحیه فرد سازگار نباشد یا علاقه ویژه‌ای به رشته‌های دیگر داشته باشد.دندانپزشکی، که به عنوان طب دهان نیز شناخته می‌شود، که شامل مطالعه، تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری‌ها، اختلالات و شرایط حفره دهان است. اگرچه در درجه اول با دندان‌ها در بین عموم مردم شناخته شده است، اما رشته دندانپزشکی یا پزشکی دندانپزشکی محدود به دندان نمی‌شود بلکه مفصل گیجگاهی فکی و سایر مفصل‌های پشتیبانی کننده، عضلانی، لنفاوی، عصبی، عروقی و آناتومیک را شامل می‌شود.

کار یک دندانپزشک پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری های دهان و دندان است. کار دندانساز با دندانپزشک تفاوت دارد، در گذشته این دو رشته را یکسان می دانستند در حالی که دندانسازی (پروتزهای دندانی) جزئی از رشته دندانپزشکی می باشد. پروتزهاي دندانی نيز در مقطع كاردانی ارائه می‌شود. دانشجويان در اين رشته در طول دوره تحصيل با روش ساخت انواع دندان‌های مصنوعی آشنا مي‌شوند و در مطب دندانپزشكان به عنوان دستيار مشغول كار مي‌شوند. یک فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی علاوه بر داشتن مهارت بالا، فن و تکنیک مورد نیاز برای درمان بیماری‌های دهان و دندان، باید علم لازم برای این کار را داشته باشد و بر دروس دوره تحصیل تسلط داشته باشد، در غیر این صورت با یک دندانساز تفاوتی نخواهد داشت چراکه تنها کار عملی روی دندان را فراگرفته است و از علم پزشکی بی‌بهره می‌باشد. با پیشرفت علم، در رشته دندانپزشکی علاوه بر درمان بیماری‌های دهان و دندان به مواردی همچون حفظ زیبایی از طریق اقدامات ترمیمی و ارتودنسی نیز پرداخته شد.

درمان‌های دندانپزشکی توسط یک تیم دندانپزشکی انجام می‌شود، که اغلب از دندانپزشک و دستیاران دندانپزشکی تشکیل می‌شود. بیشتر دندانپزشکان یا بیمارستان‌های دندانپزشکی یا مراکز مراقبت‌های ثانویه (زندان‌ها، پایگاه‌های نیروهای مسلح و غیره) فعالیت می‌کنند.

معرفی رشته:

رشته دندانپزشکی ارتباط مستقیمی با سلامت دهان و دندان دارد و بهتر است نام این رشته را دهان پزشکی نامید. با کسب علم در این رشته فرد قادر به تشخیص، پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری‌های دهان و دندان خواهد بود. ترمیم دندان‌های آسیب دیده در کنار داشتن داده‌های به روز و اطلاعات تئوری کامل، نیاز به دستان هنرمند دارد. بنابراین بحث عملی در این رشته باتوجه به ترس عمومی جامعه بسیار حائز اهمیت است. این رشته در گذشته به دندانسازی معروف بود که عملا اگر رشته‌ی دندان پزشکی را به دو بخش تئوری و عملی تقسیم کنیم، بحث عملی به دندانسازی و بحث تئوری به پزشکی مربوط می‌شود.

تاریخچه رشته دندانپزشکی

تاریخ دندانپزشکی تقریبا به اندازه تاریخ بشریت و تمدن باستانی است که قدیمی‌ترین شواهد آن مربوط به ۷۰۰۰ سال قبل از میلاد است. بقایای دوره‌های اولیه هاراپان از تمدن دره ایندوس (در حدود ۳۳۰۰ سال قبل از میلاد) شواهدی از دندان‌های حفر شده در ۹۰۰۰ سال قبل را نشان می‌دهد و بر همین مبنا، تصور می‌شود که جراحی دندان اولین تخصص در پزشکی بوده است.

دکتر جان ام. هریس اولین دانشکده دندانپزشکی جهان را در بینبرج، اوهایو شروع کرد و به ایجاد دندانپزشکی به عنوان یک حرفه بهداشتی کمک کرد. این دانشکده در ۲۱ فوریه ۱۸۲۸ افتتاح شد و امروز موزه دندانپزشکی است.

بیماری‌های دهان و دندان

بیشتر درمان‌های دندانپزشکی برای جلوگیری یا درمان دو بیماری شایع دهان انجام می‌شود که عبارتند از پوسیدگی دندان و بیماری پریودنتال (بیماری لثه یا پیوره). درمان‌های معمول شامل ترمیم دندان‌ها، استخراج یا برداشتن جراحی دندان‌ها، ترمیم ریشه، درمان کانال ریشه اندودنتیک و دندانپزشکی زیبایی است.

عفونت‌ها و التهاب‌های دهانی ممکن است بر سلامت کلی فرد تأثیر بگذارد و شرایط موجود در حفره دهان ممکن است نشان‌دهنده بیماری‌های سیستمیک از جمله پوکی استخوان، دیابت، بیماری سلیاک یا سرطان باشد. بسیاری از مطالعات همچنین نشان داده‌اند که بیماری لثه با افزایش خطر ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و زایمان زودرس همراه است.

مشخصات دوره رشته دندانپزشکی

این رشته دارای دو مقطع مجزای ۲ و ۴ ساله است.

علوم پایه

در ۲ سال اول مانند رشته پزشکی و داروسازی، در این رشته نیز مقطع علوم پایه اختصاص دارد به فراگیری ۴۳ واحد از دروس بیوشیمی، فیزیولوژی‌ نظری‌، فیزیولوژی‌ عملی‌، آناتومی، آمار پزشکی‌ و دندانپزشکی‌ و روش‌ تحقیق‌، بهداشت‌ عمومی‌، بافت‌ شناسی، ژنتیک انسانی‌، میکروب‌ شناسی و ایمنولوژی می پردازد و پس از این 2 سال در صورت قبولی در آزمون علوم پایه به دوره بعدی راه می‌یابد.

دروس تخصصی رشته دندانپزشکی

بعد از ۲ سال وارد این بخش می‌شود و همانطور که از نام دروس مشخص است، دانشجو با گذراندن واحدها در این بخش می‌تواند دروس تخصصی رشته خود را فراگیرد که در زیر به آن اشاره شده است. همچنین در این دوره از رشته دندانپزشکی دانشجویان به کارآموزی می‌روند و از نزدیک با بیماری های دهان و دندان آشنا شده و با نظارت اساتید در پایان این دوره همچون یک دندانپزشک عمومی به تشخیص و درمان بیماری می‌پردازند.

  • کالبدشناسی و مرفولوژی دندان
  • زبان خارجی اختصاصی
  • جنین و بافت‌شناسی فک و دهان
  • آسیب‌شناسی دهان
  • ارتودنسی
  • اندودنتیکس
  • بیماری‌های دهان و تشخیص
  • بیولوژی دهان
  • پریودنتولوژی
  • دندان‌پزشکی ترمیمی (پروتز متحرک پارسیل، پروتز ثابت، پروتز کامل)
  • جراحی دهان و فک و صورت
  • دندان‌پزشکی کودکان
  • رادیولوژی دهان
  • گوش و حلق و بینی
  • نظام پزشکی و طب قانونی
  • بهداشت عمومی و اکولوژی
  • بهداشت محیط زیست
  • دندان‌پزشکی مجتمعی
  • بیماری‌های روانی
  • بیماری‌های درونی
  • فارماکولوژی
  • بهداشت دهان و تغذیه
  • دندان‌پزشکی پیشگیری مواد دندانی

دوره‌ی طرح

 دانشجویان رشته دندانپزشکی  پس از گذراندن دوره‌ی عمومی، در طرح عمومی ثبت می‌کنند و به ترتیب به قسمت‌های مختلف کشور که نیاز به دندانپزشک دارند اعزام می‌شوند. لازم به ذکر است که دوره طرح دندانپزشکان نیز مانند پزشکی از حقوق مالی مناسبی برخوردار است و افزایش آن منوط به گذراندن طرح در مناطق محروم است.

اقدامات قابل انجام توسط دندانپزشک عمومی

با توجه به آموزش در دوره عمومی دندانپزشکی، فارغ‌التحصیلان می‌توانند اکثر درمان‌های دندانپزشکی شامل موارد زیر را انجام دهند:

  • ترمیم (پر کردن، تاج، بریج)
  • پروتز (دندان مصنوعی)
  • درمان اندودنتیک (کانال ریشه)
  • درمان پریودنتال (لثه)
  • کشیدن دندان‌ها

همچنین انجام معاینات، رادیوگرافی (پرتونگاری) و تشخیص نیز از جمله اقداماتی است که این افراد قادر به انجام آن هستند. دندانپزشکان همچنین می‌توانند داروهایی مانند آنتی بیوتیک‌ها، آرامبخش‌ها و سایر داروهای مورد استفاده در مدیریت بیماری را تجویز کنند. بسته به تابلوهای صدور مجوز آن‌ها، ممکن است دندانپزشکان عمومی نیاز به آموزش‌های اضافی برای انجام ایمپلنت، دندانپزشکی زیبایی و غیره داشته باشند. 

ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر رشته دندانپزشکی

دندانپزشکی که در یک رشته تخصصی خاص ادامه تحصیل داده باشد (پس از اخذ مدرک دکترای دندانپزشکی) عنوان «متخصص» حتما زیر اسم او و قبل از گرایش مورد نظر ذکر می‌شود.

ارتودنتیکس (متخصص ارتودنسی): تصحیح روابط نامناسب فکی و دندانی، تنظیم و تصحیح روابط بین دندانها و استخوان‌های سر و صورت و به طور کلی ناهنجاری‌های دندانی و فک و صورت از جمله وظایف یک متخصص ارتودنسی به شمار می‌رود. طول دوره این تخصص رشته دندانپزشکی 3 ساله است، معمولا بهترین رتبه های آزمون تخصص وارد این رشته می‌شوند.

پاتولوژی فک و دهان و صورت (آسیب شناسی): توانایی متخصصان این رشته دندانپزشکی بررسی نمونه‌های برداشته شده از ضایعات دهان، فک و صورت از لحاظ تشخیص انواع بدخیمی، سرطان و سایر ناهنجاری‌های بافتی می‌باشد.

اندودنتیکس (تخصص درمان ریشه دندان): وظیفه متخصص این رشته دندانپزشکی درمان‌های پیچیده ریشه و یا جراحی‌هایی است که معمولا از عهده توانایی‌های دندانپزشکان عمومی خارج است.

پریودنتیکس (تخصص بیماریهای لثه و بافتهای نگه دارنده دندان): این افراد در تشخیص بیماری های لثه، گذاشتن ایمپلنت، عملکرد و زیبایی ساختار لثه تخصص پیدا می‌کنند.

دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی: ترمیم و بازسازی دندان‌های طبیعی و تأمین زیبایی ظاهری دندان‌ها بخشی از وظایف متخصصان این شاخه رشته دندانپزشکی است.

جراحی فک و دهان و صورت، رشته دندانپزشکی کودکان و تخصص پروتزهای دندانی هم شاخه های تخصصی دیگر رشته دندانپزشکی است.

کارآموزی

دانشجویان در دوره‌ی تخصص می‌توان به کلینیک‌های مرتبط با دانشگاه رفته و از نزدیک با موارد بیماری دهان و دندان آشنا می‌شوند و زیر نظر اساتید به تشخیص و درمان و فراگیری تجربه  بپردازند. 

نکات مثبت رشته دندانپزشکی

نداشتن شیفت های طاقت‌ فرسای شبانه و اجباری

گرفتن ساده‌تر مدرک دکتری و دوران تحصیلی راحت تر نسبت به پزشکی و داروسازی

درآمد خوب حتی با داشتن مدرک دکتری عمومی بدون تخصص

نکات منفی رشته دندانپزشکی

دردهای عضلانی و مفصلی (به دلیل حالت‌های بدنی ثابت طولانی‌ مدت، انجام حرکات تکراری، قرار گرفتن در یک وضعیت نامناسب به مدت طولانی )

خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی و واگیردار ( با رعایت اصول ایمنی مانند استفاده از ماسک، عینک محافظ و دستکش قابل پیشگیری است )

آلودگی به خون آلوده ( این یکی از خطراتی است که همیشه متوجه دندانپزشکان است )

کمتر شدن فرصت‌های شغلی در شهرهای بزرگ ( در مناطق محروم نیاز مبرم به دندانپزشکان احساس می‌شود )

آینده شغلی رشته دندانپزشکی

در سال‌های آینده کار دندانپزشکان جوان و تازه وارد در شهرهای بزرگ برای یافتن کار و تاسیس مطب شخصی سخت خواهد شد چراکه در چند سال اخیر تعداد دانشکده های دندانپزشکی چند برابر شده و علاوه بر آن بسیاری از افراد با اتمام تحصیل خود در کشورهای خارجی با در دست داشتن مدرک دکتری به کشور باز می‌گردند. طبق گزارش انجمن دندان‌پزشکان عمومی ایران بیکاری در رشته دندانپزشکی ۳۰ درصد است، یعنی از هر 10 نفری که مدرک دکتری رشته دندانپزشکی دارند، 3 نفر از آنها بیکار می‌باشند. مطمئنا با پيشرفت بهداشت دهان و دندان، فرصت های شغلی يک دندانپزشک عمومی كاهش پيدا كرده است و البته افزايش تعداد دندانپزشكان جوان بيكار تنها مشكل ايران نيست چون طبق بررسی‌ها و پيش بينی‌های جوامع علمی خارج از كشور، در سال 2030 ميلادی بهداشت دهان و دندان مردم به اندازه‌ای خوب خواهد بود كه دندانپزشكی عمومی به بخشی از پزشكی عمومی برخواهد گشت و رشته دندانپزشكی تنها جنبه تخصصی پيدا می‌كند. مسائلی دیگری که در درآمد و بازار کار یک دندانپزشک وجود دارد توانایی انجام ماهرانه کار و توانمندی در انجام کارهای ظریف دندان و همچنین برقراری ارتباط خوب با بیمار است، درواقع این موارد با درآمد دندانپزشکان رابطه مستقیم دارد. با این حال اهمیت زیبایی دندان در بین مردم رو به افزایش است که فرصت شغلی بسیار مناسبی برای متخصصین این رشته به ارمغان می‌آورد. نکته مثبت این شغل این است که اکثرمراجعه کننده‌ها یک دندانپزشک را بر می‌گزینند و به مراجعه‌کننده‌ی دائمی آن دندانپزشک تبدیل می‌شوند.

برچسب‌ها: انتخاب رشته
دیگر مقالات سایت
دوران کودکی و ضربات روحی 2

دوران کودکی و ضربات روحی 2

نتایج مطالعه جدید نشان می‌دهد آسیب و ضربه روحی دوره کودکی می تواند ریسک ابتلا به مشکلات معده را در سنین بالاتر افزایش دهد.

شک در امتحانات

شک در امتحانات

اخیرا با یکی از دوستان که برای مشاوره و آنالیز تستهای اشتباه زده مراجعه کرده بود جلسه ای داشتم، و با توجه به نوع سوالهای اشتباه زده و سوالهای پاسخ داده نشده،...

پنج بعد سلامت روان

پنج بعد سلامت روان

سلامت روان 5 بعد اصلی دارد.
1.خودپذیری  2.روابط مثبت با دیگران  3.خودمختاری  4.تسلط بر محیط  5.مقصود در زندگی